IMAGE فصلنامه سراسری "نامه صدیق" مجوز انتشار گرفت
چهارشنبه, 25 مهر 1397
پروانه انتشار نشریه "نامه ی صدیق" در زمینه اجتماعی، فرهنگی و به زبان های فارسی،... ادامه مطلب ...
IMAGE رونمایی از «دانشنامه‌ی آبادی‌های میانه» تألیف محمدصادق نائبی
جمعه, 28 ارديبهشت 1397
در مراسم رونمایی «دانشنامه‌ی آبادی‌های میانه» که روز سه‌شنبه 25 اردیبهشت 97 در... ادامه مطلب ...
IMAGE دو وجه از وجوه معنوی عاشیق‌های (قوپوزنوازان) آذربایجان
پنج شنبه, 16 دی 1395
امروز 16 دیماه، در مراسم اختتامیه‌ی کلاس‌های قوپوزنوازی عاشیق ایمران حیدری و... ادامه مطلب ...
IMAGE بررسی نظریه‌های پیدایش زبان
دوشنبه, 22 آذر 1395
دکتر حسین محمدزاده صدیق 1 – تعریف زبان زبان یك دستگاه به هم پیچیده‌ای است که میان... ادامه مطلب ...
IMAGE اعطای نشان عالی خدمت به دکتر حسین محمدزاده صدیق
پنج شنبه, 30 فروردين 1397
پنجشنبه 17 اسفند 1396 مراسم جشن با شکوه استقلال کانون مردم‌نهاد وکلای دادگستری در... ادامه مطلب ...
IMAGE اهمیت چاپ جدید سنگلاخ در موضوع اشعار ترکی و فارسی
جمعه, 03 دی 1395
(پژوهشنامه‌ی خاورشناسی نسخه (شش‌ماه نامه)، ج 16، ش 42، سال 2016 م.) دوچنت دکتر اسرافیل... ادامه مطلب ...
IMAGE مصاحبه‌ی شمس نگار با دکتر ح. م. صدیق به مناسبت سال یونس امره
چهارشنبه, 30 فروردين 1396
  سؤال اول: با توجه به این که یکی از موارد مورد پژوهشی و کتب منتشره حضرتعالی درحوزه... ادامه مطلب ...
IMAGE مصاحبه با دکتر ح. م. صدیق، ترکی‌پژوه و محقق خستگی‌ناپذیر
پنج شنبه, 21 مرداد 1395
چندی پیش در آستانه‌ی نمایشگاه بین المللی کتاب تهران (اردیبهشت 1395) مصاحبه‌ای با... ادامه مطلب ...
IMAGE انتشار مجموعه شعر «آنا تبریز» سروده رامین عسکریان
شنبه, 23 دی 1396
مجموعه شعر «آنا تبریز» سروده‌ی دکتر رامین عسکریان با مقدمه‌ی دکتر ح. م. صدیق توسط... ادامه مطلب ...
IMAGE انتشار مجموعه شعر «باشینی اوجا توت ائینالی داغیم» سروده بهمن پورباقری
چهارشنبه, 20 دی 1396
مجموعه شعر «باشینی اوجا توت ائینالی داغیم» سروده‌ی بهمن پورباقری (حسرت) در 96 صفحه... ادامه مطلب ...
IMAGE SENGLÂH’IN YENİ NEŞRİ İLE KLÂSİK FARS VE TÜRK ŞİİRLERİ AÇISINDAN ÖNEMİ
جمعه, 03 دی 1395
Doç. Dr. İsrafil BABACAN[*] Özet Dîvânü Lügâti’t-Türk ile başlayan Türk Leksikografi geleneği çok köklü bir geçmişe sahiptir.... ادامه مطلب ...
IMAGE SENGLAḪ Sözlügü ile ilgili Prof. Dr. Hüseyin Düzgünün Önsözün
یکشنبه, 24 خرداد 1394
Nizâmû’d-dîn Alîşîr Nevâyi 9.2.1441 (17 Ramazan 844 H.) tarihinde Heratta yaşayan Uygur Türlerinden olan bir ailede dünyaya geldi. 11... ادامه مطلب ...
IMAGE کلمه قصار استاد دکتر ح. م. صدیق (در مواجه با بداخلاقان)
شنبه, 04 آبان 1392
در مواجهه با افراد و گروه هایی که هتاکی و بی ادبی و بداخلاقی خط مشی آنان است باید... ادامه مطلب ...
نگرشهای تو زندگی‌ات را رقم می‌زند
جمعه, 11 مرداد 1392
وقتی بشارتی نیست - 50 -  زماني كه انسان متوجه شود راهي كه در زندگي پيش روي او است،... ادامه مطلب ...
IMAGE دانلود دکلمه‌ی غزلی از حکیم محمد فضولی
شنبه, 15 فروردين 1394
شعر فارسی: حکیم ملا محمد فضولی ترجمه ترکی: حسین دوزگون - دکلمه: شاهرخ نخعی حجم: 5... ادامه مطلب ...
IMAGE دانلود موسیقی مکتب مولویه - نی‌نوازی
دوشنبه, 17 آذر 1393
دانلود نی‌نوازی صوفیان مولویه حجم 10 مگابایت DOWNLOAD برای موارد بیشتر اینجا کلیک... ادامه مطلب ...
IMAGE ترجمه‌ی منظوم ترکی چند شعر امام خمینی (ره)
یکشنبه, 30 فروردين 1394
 اشعار امام خمینی (ره) توسط دکتر حسین محمدزاده صدیق در سالهای  1368 تا 1370 ترجمه... ادامه مطلب ...
IMAGE ابو العلاء معرّی‌نین «فخریّه» قصیده‌سی‌نین تورکجه ترجمه‌سی
پنج شنبه, 29 اسفند 1392
دوقتور ح. م. صدیق عرب ادبیاتینا چوخ قدیم زمانلاردان رغبت بسله‌میشدیر. من اؤزۆم 1346... ادامه مطلب ...
IMAGE حبیب ساهر، حسین دوزگونون باخیشیندا
سه شنبه, 04 ارديبهشت 1397
نعمت مسگری حبیب ساهر چاغداش دورده بلکه ده آذربایجانین ان بؤیوک، ان گوجلو، ان... ادامه مطلب ...
IMAGE تحلیل فولکور در آثار دکتر صدیق (‌از دیدگاه زبان و محتوا) - قسمت دوم
یکشنبه, 14 دی 1393
فاطمه بهرامی صالح قصه های کچل    این مجموعه که به نام دنیای قصه‌ی بچه‌ها چاپ شده... ادامه مطلب ...
IMAGE مشروطیت دؤنمینده فعالیت گؤسترن نسیم شمال
پنج شنبه, 16 مرداد 1393
دکتر ح. م. صدیق ملک الشعرای بهار بیر شعرینده دئییر: احمدای سید اشرف خوب بود،... ادامه مطلب ...
IMAGE یک روز در خاف (سفرنامه) قسمت چهارم
چهارشنبه, 11 تیر 1393
دکتر ح. م. صدیق فولکلورپژوه خافی دوستان همراه، عصر ساعت 7 از نگهبان موزه‌ی... ادامه مطلب ...
IMAGE مخزن الاسرار نظامی با ترجمه‌ی منظوم ترکی ابوالفضل حسینی (حسرت)
سه شنبه, 07 بهمن 1393
مثنوی «مخزن الاسرار» اثر نظامی گنجوی با ترجمه‌ی منظوم ترکی «دکتر سید ابوالفضل... ادامه مطلب ...
IMAGE منتخب الخاقانی فی کشف حقایق عرفانی (بیرینجی بؤلوم)
یکشنبه, 26 آبان 1392
مولف: ملا عبدالله زنوزی - تورکجه‌یه چئویرن: دکتر حسین محمدزاده صدیق. اؤن سؤز... ادامه مطلب ...
IMAGE سخنرانی دکتر ح. م. صدیق پیرامون ادبیات عاشیقی آذربایجان در فرهنگسرای مهر
شنبه, 25 مهر 1394
فرهنگسرای مهر در اولین جلسه سلسله برنامه های جستاری در موسیقی به بررسی تخصصی... ادامه مطلب ...
IMAGE سنگلاخ، گنجواژه‌ی امیر علیشیر نوایی
شنبه, 25 بهمن 1393
متن سخنرانی دکتر حسین محمدزاده صدیق در همایش امیر علیشیر نوایی. مشهد مقدس،... ادامه مطلب ...
سالشمار زندگی استاد شهریار
شنبه, 12 مرداد 1392
در این جا سالشمار زندگی و حیات ادبی شهریار را بر کتاب می‌افزایيم. این سالشمار را... ادامه مطلب ...
شهريار و بولود قاراچورلو سهند
شنبه, 12 مرداد 1392
مقاله‌ی «شهریار و سهند» درباره‌ی روابط ادبی شهریار با حماسه‌پرداز بلندآوازه‌ی... ادامه مطلب ...
IMAGE «خسرو و شیرین» نظامی و «فرهاد و شیرین» امیر علیشیر نوایی
یکشنبه, 06 ارديبهشت 1394
دکتر ح. م. صدیق («سهند» هفته‌لیگیندن بیر قطعه- سال 1374) هفته‌لیگیمزده «نظامی... ادامه مطلب ...
IMAGE مراغه‌لی اوحدی و تبریزلی صائب
پنج شنبه, 03 ارديبهشت 1394
دکتر ح. م. صدیق (سهند هفته‌لیگی‌نین ادبی یازیلاری - چهارشنبه 17 خرداد 1374- شماره 257)... ادامه مطلب ...
تورکجه شعر بیلگیسی - بئشینجی درس
شنبه, 12 مرداد 1392
تک هجالي قوشغولار  بئله‌ليکله بحث لريميزده شعريميزين جوت هجالي قاليبلاري‌نين... ادامه مطلب ...
تورکجه شعر بیلگیسی - دؤردونجو درس
شنبه, 12 مرداد 1392
جوت هجالي اؤلچولو شعرلرده دوراقلار جدولي  1.     دؤرد هجالي اؤلچو: 2+2 1+3 3+1  ... ادامه مطلب ...
حسین دوزگونون شعری (شهید «ثقة الاسلام»ین خاطره‌سینه)
شنبه, 23 فروردين 1393
دوغوم (شهید «ثقة الاسلام»ین خاطره‌سینه) - 1 – اَشْهَدُ اَنَّ عَلیًّ وَلیُّ الله... ادامه مطلب ...
IMAGE بو گئجه (حسین دوزگونون شعرلری)
دوشنبه, 20 آبان 1392
عاشورا گئجه‌لری تبریزده شمع پایلاما مراسیمی مناسیبتیله «‌‌گۆلۆ - گولزار رسالت... ادامه مطلب ...
IMAGE عکس دسته جمعی اختتامیه همایش علیشیر نوایی
سه شنبه, 28 بهمن 1393
دکتر ح. م. صدیق عضو هیئت علمی همایش امیر علیشیر نوایی (دانشگاه فردوسی مشهد، بهمن 1393)... ادامه مطلب ...
IMAGE گزارش تصویری از کنگره جهانی جاده ابریشم در دانشگاه استانبول
جمعه, 10 آبان 1392
استاد دکتر صدیق روز پنجشنبه عصر پس از پایان کنگره جهانی جاده ابریشم واقع در... ادامه مطلب ...
IMAGE لوح تقدیر کنگره جهانی جاده ابریشم- دانشگاه مدنیت استانبول
چهارشنبه, 15 آبان 1392
لوح تقدیر کنگره جهانی جاده ابریشم دانشگاه مدنیت استانبول آبان ماه 1392 ادامه مطلب ...
IMAGE لوح تقدیر هشتمین کنگره تورکولوژی دانشگاه استانبول
چهارشنبه, 17 مهر 1392
لوح تقدیر هشتمین کنگره جهانی تورکولوژی به استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق مهرماه 1392 ادامه مطلب ...
IMAGE معرفی کتابخانه دکتر حسین محمدزاده صدیق
جمعه, 11 مرداد 1392
كتابخانه‌ي وقفي استاد، كتابخانه‌اي است كه بنيانش از سال 1334 شكل گرفت. يعني از... ادامه مطلب ...

دکتر ح. م. صدیق

فولکلورپژوه خافی

دوستان همراه، عصر ساعت 7 از نگهبان موزه‌ی مردم‌شناسی خواهش کردند درب را باز کند، من موزه را بگردم. این مکان آب انباری بوده از دوره‌ی صفویه که اکنون در واقع نمایشگاه صنایع شده است. نگهبان می‌گوید 3000 وسیله‌ی مردم‌شناسی دارند که در انبارها است. موتوری ساخت 1916 که از آن متفقین بوده نیز در این موزه است. انواع نمدها و جوال‌ها و گلیم‌ها، توبره، یراق شتر و خورجین هم وجود دارد.

سفرنامه یک روز در خاف، دکتر حسین محمدزاده صدیق

در اینجا با آقای احمد قلی ساعدی، متولد 1350، مولف دو کتاب در زمینه‌ی ادبیات شفاهی خاف آشنا شدم:

1- دردانه‌ای غریب (دوبیتی‌ها از مجموعه‌ی فرهنگ عامه):

در کتاب دردانه‌های غریب نزدیک 300 دوبیتی عامیانه به گویش خاف گردآوری شده است. دوبیتی‌ها همان است که در شعرشناسی عامیانه‌ی فارسی به آن فهلویه می‌گوییم. اغلب آن‌ها روایت‌های لری، شیرازی، دشتستانی و جز آن هم دارد. در آذربایجان هم در میان گویشوران تات روایت‌هایی از آن‌ها دیده شده است که سال‌ها از سوی نیمچه پژوهشگران جیره‌خوار رژیم ستمشاهی به نفع زبان مجعول آذری کسروی ساخته مصادره شد و سال‌ها دستموزه‌ای برای انکار و طرد زبان ترکی گردید.

دوبیتی‌هایی که احمد قلی ساعدی گردآوری کرده، صبغه‌ی غنایی دارند از لطافت و زیبایی خاصی برخوردارند. مانند نمونه‌های زیر:

الا بابای پیر عاقل مو

نکردی فکر روز آخر مو.

تنور تافته‌یی از کُنده‌ی تاغ،

مو می‌سازم تماشا می‌کنه یار.

* * *

سَتَرِ آسَمو صیقل کنم مو،

سلام ور روی پیغمبر کنم مو،

سلام ور روی پیغمبر که خوبه،

همِشه یاد از او دلبر کنم مو.

* * *

شوِ امشو که مِمونِ شمایُم،

چو کفتر بام سَرِ بومِ شمایُم.

تَروش رویی مکُ مِمو عزیزم،

خدا دانَ که فردا شو کجایُم.

* * *

به قَتَّت بنگرُم نَجویَه دلبر،

به چشمات بنگرُم اَهویه دلبر.

به هر جا بنگرُم عیب ندره،

ولِ ارمُو که گنده شُویَه دلبر.

* * *

دل مو طاقت دوری ندارَ ،

نمک دم کُمِ مو شوری ندارَ ،

ز بس کِم حسرت دوری کشیدُم ،

که اَوِّ چیشمِ مو شوری ندارَ.

 

2- فرهنگ، تلفظ واژگان و اصطلاحات در گویش مردم ولایت خاف:

کتاب فرهنگ، تلفظ واژگان و اصطلاحات در گویش مردم ولایت خاف مقدمه‌ای دارد که پژوهشگر در آن وعده می‌دهد که در 9 جلد گویش منطقه، آداب و رسوم، افسانه‌ها، قصه‌ها، بازی‌ها، ترانه‌ها، ضرب المثل‌ها و مواد دیگر فولکلور ولایت را انتشار خواهد داد.

نویسنده در روش‌شناسی کار خود تاکید می‌کند که به صورت دمخور شدن و زندگی کردن با توده‌های مردم و گوش فرا دادن به صحبت‌های روزمره‌ی آنان در مدت 17 سال توانسته است کتاب خود را به سامان برساند. او، مخزن واژگان کتاب را چنین بخش‌بندی کرده است:

- اجزاء ساختمان مانند: انگار، اوچک، ایوو، برون، بلخنه، کلوک و . . .

- بناهای تاریخی مانند: آب امبار، ارگ، حمُّم، یخدان و . . .

- حیوانات مانند: اسُب، بالّی، بُچّوش، بَخته، تَزی و . . .

- کشاورزی مانند: اَوَنگ، اویار، بارون زیه و . . .

- اندازه‌گیری مانند: انگار، ایاق، نی دست، وجب و . . .

- دامپروری مانند: اَستاق، اَودونک، اُلنگ، باربند و . . .

- اعضای بدن انسان مانند: بُغ، بُلک، بوچّ، بُغلوچ، گُردوک و . . .

- زمین و آسمان مانند: اُستاله، اَیاس، باد و بَیدَم، بَرِش، قُنِش و . . .

- بازی‌ها مانند: استو مهتووک، بَجول بازی، بر برکا، بیل گردانی، و . . .

- گیاهان مانند: اِشلو، انچوچک، بادبرک، جو دو پر، گَوَرس و . . .

- بیماری‌ها مانند: اَوله، اَوُک، بادسر، بادنزله، برغوش، بسته، بُندوک و . . .

با ایشان درباره‌ی گویش‌شناسی خاف صحبت کردم و از ایشان خواستم که در کنار فعالیت‌های فولکلورپژوهی خود، بر اساس طرحی علمی گویش‌شناسی خافی را نیز تدوین کنند.

پرسیدم از مواد فولکلور خافی، به ضرب المثل‌ها هم پرداخته‌ای؟

گفت:«1500 ضرب المثل به صورت الفبایی تنظیم کرده‌ام. در این کتاب تعداد یک‌هزار و پانصد ضرب المثل را همراه با نظیر معیار یا نظیر محلی برابر انگلیسی یا فرانسوی نیز همراه کردم که خیلی مطول می‌شد به همین منظور آن‌ها را حذف کردم، بسیاری از این ضرب المثل‌ها در فارسی معیار دیده نشده‌اند. کتاب بعدی در این زمینه که بسیار وقت‌گیر بود دارای تعداد 81 افسانه است که به همین زودی اگر خدا بخواهد چاپ خواهد شد. در این کتاب به صورت تلفظ خافی در یک ستون، آوانگاری در ستون بعدی و برگردان به فارسی معیار در ستون بعد آمده است.

پژوهش بعدی که تقدیم علاقه‌مندان خواهد گردید تعداد 200 بازی بومی - محلی است که آماده‌ی چاپ و تا کنون بسیاری از این بازی‌ها مستند نگاری شده است.»

از ضرب المثل‌های خافی، از او مثال خواستم، در دفترم دو ضرب المثل زیر را نگاشت:

1- هر چه سنگه ور پای لنگه

har çe sang-a var pāy-e langa

2- ساز تو کژ راتا روغنی شو

sāz-e to karr-o ra tā roğani şu

خاطراتی از شهید مدرس

در گذر از خیابان مدرس علت نام‌گذاری را پرسیدم. آقای عصاری گفت:«مرحوم مدرس مدت 9 سال در خاف تبعید بود. در این مدت مردم خاف که با ایشان در ارتباط بودند لطف زیادی نسبت به ایشان ابراز می‌کردند. زمانی هم که رضا خان تصمیم به قتل مدرس گرفت بزرگان مذهبی خاف اجازه ندادند که وی را در خاف شهید کنند به همین خاطر ایشان را به کاشمر منتقل نموده، در آن جا مسموم کردند. جالب است بدانید که در زمان محمدرضا، خیابانی به نام خیابان مدرس در خاف نامگذاری شد که بعد از انقلاب پیشوند شهید نیز به آن اضافه گردید. مرحوم مدرس کتابی به نام «گنجینه‌ی خاف» دارد که مجموعه‌ خاطرات و دست نوشته‌های ایشان در آن آمده است.»

بعد از غروب گفتند که به جشن «تور فردوسی» دعوت شده‌ام. قبول کردم. رفتیم مدرسه‌ای که ساختمانش دو شب پنجشنبه و جمعه در اختیار این تور گذاشته شده بود. متشکل از فردوسی‌پژوهان که از مشهد آمده بودند، به هزینه‌ی یک موسسه‌ی دولتی جشن و سوری داشتند. تا فهمیدند من آمده‌ام، صحبت‌های خود را نیمه تمام گذاشتند. چندتایی به من نزدیک شدند و سؤال‌هایی کردند. از طرز رفتار و شیوه‌ی سؤال‌ها دریافتم که با شوونیست‌های وطنی رو در رو نشسته‌ام. خانمی نزدیک شد و گفت:«من بندهشن موجود در آستان قدس را چاپ کرده‌ام.» اظهار تاسف می‌کرد که همراهش نیست، نسخه‌ای هدیه کند. گفتم:«دیده‌ام، زحمت کشیده‌اید.» و تحسین کردم و کتاب «بهسروده‌های زرتشت» اثر خودم را هم به ایشان معرفی کردم.

من یک ساعت بیشتر دوام نیاوردم. با بعضی‌هاشان صحبت‌های کوتاهی کردم. در حیاط با جوانی آشنا شدم از اهالی خاف به نام مجید جوهری که در رشته‌ی فیزیک تحصیل کرده و خود را آماده‌ی آزمون دکتری می‌کند، نزدیک 30 سال دارد و عشقی وافر به موسیقی ترکی آذربایجان. او هم به هوای کنسرت موسیقی به اینجا آمده بود. از ایشان پرسیدم:« با توجه به این که اصلاً ترکی نمی‌دانی چطور شده این همه عشق و علاقه به موسیقی ترکی آذربایجانی پیدا کرده‌ای؟»

ایشان پاسخ داد:«همیشه دغدغه‌ی اصلی من در موسیقی، یافتن راز گیرایی آن بوده است. بنابر این سعی کردم در کنار شنیدن موسیقی به تحقیق مختصری در زمینه‌ی موسیقی ایرانی بپردازم. با آشنا شدن با موسیقی‌دانان دوره‌ی قاجار مانند درویش خان و سید حسین طاهرزاده پی به صدای جادویی اقبال السلطان بردم و شیفه‌ی استحکام آن شدم. نقل است که می‌گویند وقتی اقبال آذر قبل از نماز صبح به ترکی شب‌خوانی می‌کرده است، مردم روستاهای اطراف تبریز برای نماز یا سحری بیدار می‌شدند.

علاوه بر اقبال، تار جادویی غلامحسین بیگجه‌خانی هم با حال و هوای خاص خودش من را مجذوب ساخته است.»

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید