سایت دوستداران دکتر حسین محمد زاده صدیق

درباره ما

تماس با ما

همکاری با سايت

ارسال نظرات

معرفی به دوستان

خانه

ارسال نظرات کوتاه

Şeirlər

Qoşmalar

Son Yazı

Hər kəsə mən gəlib insan demərəm,

İnsan təəsübü çəkirəm, Təbriz!

Düzlük, paklıq, təqva təbliğ edirəm,

Fəzilət toxumu əkirəm, Təbriz.

Mən məzlumlar nəsli, qullar oğluyam,

Tarix qalasında çox bağırmışam.

Bütün insanlığı, mərdanəliyi,

Hər yerdə imdada hey çağırmışam.

Türkün xulqu xuyu pak olmuş əlbət,

O alçaq, özünə Türk söyləməsin!

Mən onla heç zaman birləşənmərəm,

Türklüyü meydanda top eyləməsin.

İnsanlığa əxlaq gözüylə baxmış,

Səadət paylamış bəşərə, hər Türk.

Xeyrxahlıq, düzlük olmuşdur işi,

Yaymışdır düzlüyü hər yerə, hər Türk.

Formadır, qalıbdır milli höviyyət,

Hər forma üçün bir məzmun lazımdır.

Məzmun mə′na verər formaya əlbət,

Bu mənim son sözüm, bu son yazımdır.

Təbriz Yollarında – s.94 – 1377

Qızım

Qızım! bu dünyadır keçib gedəcək,

Yaxşılıq yamanlıq bütün ötəcək.

Ürəksiz yaşayan ümidsiz olar,

Ümiddə həyatın gülü bitəcək.

Qızım! Səhər oldu, pəncərəni aç,

Sıcaq gülüşləri həyatıma saç.

Kəpənəklər qonub güllər üstünə,

Kəpənək ardınca bu bağlarda qaç.

Qızım! bax, dupduru axmaca axır,

Babavın gözüdür gözünə baxır.

Qəzəbi, ümidi, eşqi, sevgisi,

İllərdir Savalan üstündən şaxır.

Ərdəbil Lövhələri – s.1 – 1378

Sevda

Yollar çurax, ürək yanğın, dil odlu,

Sevda dərin, həsrət ağır, dərd çox.

Könül dəli, yarım cəfa əhlidir,

Pozğunlanmış halımıza yanan yox!

«Gəl!» deməkdən day gəlmişəm amana,

İntizarda usanmışam canımdan.

Soruş biz tək cana qıyan vurğuna,

Nə olar qılsa bir iltifat o canan?

Susmayaraq, dönməyərək geriyə,

Dayanmadan çırpınarıq inan biz.

İstəsə ha çətinliklər qavuşsun,

Çalışıban qoyacağıq izə üz.

Dərtlilərə görə gərək insanın,

Süzən könlü sevdalara bürünə.

İnsan gərək gün keçirdə beləcə,

Ömür gərək bu yollarda çürünə.

Kiçik Şeirlər – s.85 – 1350

İntibah günü

Nədən sən bu qədər tutqunsan könül?

Kimsə aça bilmir sənin eynini.

Əgər sevgili yar vəfa qılmadı,

Sən də ayrı dolan, at bu sevgini.

Eşqi satdın pula, utanan sənsən,

Özünə gələcək səni kusdurən.

İntibah günündə, sən olmayanda,

Görəcək nə dürrü veribdir əldən.

Bağırdın, çağırdın saymadı səni?

Nədən sən özgiyə sarı yönləndin?

Acığın utsaydın, oda yansaydın,

Qalmazdın ümmətsiz, olmazdın bidin.

Ərdəbil Lövhələri – s.1 – Nvrüz 1378

Əhsən

Bu gün ölməyini eşitdim sənin,

Gül – çiçək payladım Ərdəbildə mən.

Bir ləkə silindi Təbriz üzündən,

Rahət nəfəs çəkdi bu Ana Vətən.

Topraqlara düşdü, sərildi yerə,

Ərdəbilə divan tutan bir cəllad.

Adsız – arsız olmuş, və lakin qoymuş,

Özündən sonra bir rəzalətli ad.

Sevinirəm yurddan çıxa bilmədin,

Qaçarkən, Xəlicdə güllələndin sən.

İnqilabçılara əhsən deyirəm,

Bəndər Abbas mənə vətəndir, vətən!

Ərdəbil Lövhələri – s.2 – 1358

Uca Ərdəbil

Qurana, İslama, lebbeyk demişəm,

Zirvəyə qalxmışam uca Ərdəbil!

İnan çeynətmərəm namərd yadlara,

Müqəddəs qucağın, qoca Ərdəbil.

Ərdəbil Lövhələri – s.2

Demişdim sənə

Millət ayılacaq demişdim sənə,

İntiqam alacaq demişdim sənə.

Yağının qəsrinin yeddi rüknünə,

Zəlzələ salacaq, demişdim sənə.

Hey deyirdim kimsə dözməz bu dağa,

Sınmaram, düşərəm yeni növrağa.

Ən yetgin nəslimiz qalxıb ayağa,

Qələbə çalacaq demişdim sənə.

Bax indi Urmuya, Təbrizə, Xoya,

Savalandan gələn fəryada, haya.

Ərdəbil öz savın qaldırmış aya,

Zirvədə qalacaq! demişdim sənə.

Ərdəbil Lövhələri – s.2 – 1358

Susmadın

Bir an sən susmadın, mən necə susum,

Mənim annəciyim, mənim tanrıçam!

Savalan suyunu içirtdin mənə,

Eşq olsun anacan halal sütünə!

Həyatın əlindən tapsam aman, mən,

Qaçacağam yenə sənin qoynuna.

Ərdəbil Lövhələri – s.2 – 1361

Ətrin alam

Gungulum istir alan məni qoynuna,

Bir ana tək sözlər deyən boyuma.

Elim obam, deyəm, yuvam Qaşqayı

Ətrin alam, fəxr eliyəm soyuma.

Sənən mənim fəxrim, elim ulusum,

İzzətli, şövkətli ömür sürmüşən.

İyid oğlun boya – başa çatınca,

Müsibətli çox dövranlar görmüşən.

Çəkiləndə adın, başım ucalır,

Güvənirəm mən Qaşqayı deyincə.

Sənin səsin bürüyəndə «Dena» nı,

Bütün Azərbaycan dolur sevincə.

Qaşqayı Lövhələri – s.4

Gözsüz çalğıçı

Qaşqayı elinin sənətkar oğlu,

Çal mızrabın qoy ürəyim titrəsin.

Qəribliyin dərinliyindən danış,

Ruhum, beynim, qoy varlığım inləsin.

Görməsədə bizi iki gözlərin,

Sezirən həm, tanıyıran sən bizi.

«Bu yol gedir» nəğməsin qalxızanda,

Sən görürən can gözüylə Təbrizi.

Bu qara çadırın bircə bucağın,

Kimdir verə dünyaların varına?

Göylüm gömülmüşdür yaylaqlarında,

Vurulmuşam köksündəki barına.

Qaşqayı Lövhələri – s.4 – 1378

Yırlayan ağlayan Dena

Bir gün sənsiz uzaqlarda yatarag,

Bu dünyanın qəm-qüsəsin atarag,

Biz də sən tək qəribliyə batarag,

Yerdən qalxıb vətən, vətən deyirük,

Qəribliyi, yalqızlığı öyərük.

Zənn edirəm sən də mən tək qocayən,

Gəldim gördüm qəddin yüksək ucayən.

Söylə görüm həsrətlərlə necəyən?

«Mənsur»un öydüyü laləli Dena,

Qaşqayı oylağı ay dəli Dena!

Obalardan, köçdən, ellərdən söylə,

Qara aylar, ağır illərdən söylə,

Ətəyində coşan sellərdən söylə

Yırlayan ağlayan iyidən Dena,

Ürəyi dağlayan iyidən Dena!

Qaşqayı elinin ucabaş dağı,

Qısaldan zamanı, qısaldan çağı.

Keçənmədi səndən heç zaman yağı,

Səlam olsun o günlərə, illərə,

Şövkətini itirməyən ellərə . . .

İngilizi həmlə edəndə bizə,

Altmış min iyidin tökdü dənizə.

Amma həsrət qaldın nədən Təbrizə?

Ellərin içindən ucalan Dena,

Həsrət qəmi ilə qocalan Dena.

Qaşqayı Lövhələri – s.5

Ayaydın gecədir

Mə′zun! Nalə çəkdin həyatında sən,

Fələyin fənindən fəryada gəldin.

«Üzmin rubahbazlıq etdi asiman»,

Rüzigar cövründən sən dada gəldin.

Dedin: «qəm var, qəmxanədə varimiş,

Bəxtim yatmış, dönməz başdan axan su!»

Alovlu könüldən çıxan oxları,

Göyə sarı bir–bir atdın ru bə ru.

Zəmanə qalmadı sənin qeydinə,

Vermədi müradın asiman sənin.

Səyyad oldun, yar toruna düşmədi,

Qara qəfəs küncü oldu məskənin.

Amma sevda heç çıxmadı başından,

Tükənmədi eşqin şuri dilindən,

Tapanmadınsada sırdaş sirrinə

Ayrılmadın son günədək elindən.

Göhər idin gəlib müftə satıldın,

Susdun, dedin: «Xəridarımdır alan.»

Yamanlıq bayqudur insan oğluna,

Dedin: «Qalsa bir yaxşılıq dir qalan!»

«Ayaydın gecədir» budur gəlmişəm,

Xəridarlar durub səf-bə-səf Mə′zun.

Əsir bad-i səba, «eydin səbahi»

Sərilmiş sən üçün rəf-bə-rəf Mə′zun.

Düzgünəm, gəlmişəm söz alam səndən,

«Təmənnam ziyaddır, bəxtim yar dəyil.»

Bir gədayam, hərlənirəm qapında,

«Şah, gədayi sevmək eybü-ar dəyil.»

Qaşqayı Lövhələri – s.6

Beli bükülər

Ay ağalar, ay oxumuş bilginlər!

Yaz mevsimi dağlardan su tökülər.

Elmiz kimin xidmətinə keçibdir?

Elin dilin kəssən, beli bükülər!

Elm odur ki qaraları ağarda,

Qoymaya el qala buruqda darda,

Özün əsgik sanan görübsən harda?

Elin dilin kəssən, beli bükülər!

Düzgün diyər: «gəl tut mənim qolumdan,

Xeyr olmadı nə sağım, nə solumdan!

Qaşqayı ayrılmaz rəsm o yolundan,

Elin dilin kəssən, beli bükülər!»

Qaşqayı Lövhılıri – s.6

Ağlayaq

Həzin-həzin yırla, qurban səsinə,

Gəl ağlayaq, xub canana ağlayaq.

Qoy səsinin həsrət simi inləsin,

Bu külbəyə, bu ihzana ağlayaq.

Biri varımış, biri yoxumuş dünyada,

Mərd analar bac verməzmişlər yada.

İndi gedim kimin əlindən dada?

Bac verənə, bac alana ağlayaq!

Qaşqayının iyid mərd anasına,

Beli bükük qocası, atasına,

Düzgün deyər sevincimiz yasına,

Qəmli-qəmli biz mərdana ağlayaq!

Qaşqayı Lövhələri – s.7

Qalmışam

Qaşqayı iyidi dağdan yen yerə,

Dilim bağlı, Tat önündə qalmışam!

Yaman yerdə düşdüm namərd əlinə,

Dilim bağlı, Tat önündə qalmışam!

Atayudum kəmanımın oxunu,

Satayudum gəp gövhərin çoxunu.

Talayudum düşmənin var yoxunu,

Dilim bağlı, tat önündə qalmışam!

Düzgün deyir oğluz yaman dardadır,

Köçən qonan elləriniz hardadır?

Sinə dolu hicran qəmim yardadır,

Dilim bağlı, Tat önündə qalmışam!

Qaşqayı lövhələri – s.7

Ürəyi Açıq

Qaşqayı evidir, ayıq ol Tacik,

Sədaqəti kimi kinəsi də var.

Ürəyi açıqdır, süfrəsi açıq,

Yağış yağdırarsa, alov da saçar.

Qarşında kiçilər, qurbanlıq kəsər,

Qonağa, hörmətə, dəbə tələsər.

Var gücilə amma yadı da basar,

Yurduna xor baxan olmaz kamkar.

Kirli ürəyindən, kirli gözündən,

Atmacalar dolu acı sözündən,

Tacikin rəngindən, onun üzündən,

Sən qoru elimi ya Pərvərdigar!

Qaşqayı Lövhələri – s.8

Əsil şəffaflıq

Qaşqayı gözəli nə yazım sənə?

Layiq söz tapmıram sədaqətinə,

Elə izzət verən, şərəf bəxş edən

Heyranam tükənməz saf niyyətinə.

Nə bəzək, nə də süs yaraşmır sənə,

Zülal cismin ruhun bilməyir boyaq.

Qoy gülünc eyləsin «Təməddün»! səni,

Sən qurdun təməddün, sən qurdun ocaq.

Əsil mə′nəviyyat, əsil şəffaflıq,

Üzündən, gözündən, dilindən axır.

Nədən mə′sum-mə′sum o bayğın gözlər,

Qocalmış yorulmuş düzgünə baxır?

Qaşqayı lövhələri – s.8

Zənganım

Ellərə çıxartdım mən ilan dili,

Yalvardım, yaxardım, inan Zənganım!

Sıtqadım, ağladım, heç saymadılar

Ötdü illər, keçdi zaman Zənganım

Yad məni təklədi, qəsb etdi yurdu,

Qurbətlərə salıb canım qavurdu.

Verimli illəri yelə savurdu,

Günümü eylədi yaman Zənganım.

Yel qovan yandırdım, yel aldı qaçdı,

Mənə yol vermədi, yada yol açdı.

Yadın qaranquluq evinə saçdı,

Bir yel qaldı birdə saman, Zənganım.

Düzgün deyir sənə mən tikdim gözüm,

Ev sahibi bildim evində özüm.

Sənin üçün varımdır neçə sözüm,

əgər mənə versən aman, Zanganım

Zəngan lövhələri-S9

Ulu Zənganım

Səni çeynətmərəm namərd yadlara,

Ulu əcdadımdan qalan məkanım.

Necə mən yaşayım adsız nişansız,

Tarixim, şərəfim, damarım, qanım,

Ulu zənganım.

Qorqudlardan qalan öyüd qaynağı,

Həkim Xuncilərin hekmət bulağı,

Elimin, yurdumun yanar çırağı,

İzzətim, varlığım, düşüncəm, canım,

Ulu zənganım.

Sənə vətən dedim, Hidəci sayaq,

Keşiyində durdum ər kimi, oyaq,

Bütün varlığıma sən oldun dayaq,

Pənahım, yurd-yuvam, anam, amanım.

Ulu zənganım.

Yurdumda qoymadı yad bircə daşı,

Yaradır əlindən ürəyim başı.

Susmaram düşmənə yağıya qarşı,

Hər zaman söyləyir qocam, cəvanım,

Damarımda coşan qaynayan qanım,

Yaylağım, qışlağım, yazım, aranım,

Ulu zənganım.

Biraz bari

Qardaşım radyonu elin dinləyir,

Pozma elin dilin, qan biraz barı.

Məni saya gəlməsən də gəlmə heç,

Öz nənəvi adam san biraz bari.

Danışdığın bu dil heç yərdə yoxdur,

Qaydasız qanunsuz kəlamın çoxdur.

Sözün el qəlbinə zəhərli oxdur,

Elində halına yan biraz bari.

Düzgün nədən böylə sən gec oyandın,

Nədən qonşu toyuğunu qaz sandın?

Özünün mülkünü-varlığın dandın,

Özgənin də yoxun dan biraz bari!

Xəzinə

Boğur sənin səsin bütün səsləri,

Şahə çəkib Azərbaycan deyəndə.

Yaraşıqlı, sarı telli Zənganlı,

Canlanıran sən mənə can deyəndə.

Böyük Bayatların uca baş oğlu,

Alçalma, alçalmaq yaraşmaz sənə.

Öyün tarixinə, öyün elinə,

Döyün ürəklərdə, bağlan vətənə

İlham al Zəngandan, Qızıl Özəndən,

Uca tut başını, əyilmə yada.

Bileydin kaş qəlbimdəki sirrimi,

Verməzdin onda sən elimi bada.

Bir xəzinəsidir əcdadımızın,

Bizə miras qalan Ana Dilimiz.

Qeyrətsiz qayğısız yaşasaq əgər,

Alçaqda yaşayar uca elimiz.

Yara qalıbdır

Qaranlıqda yaman söndü çırağım,

Yanıldım, yıxıldım, uçdu dayağım.

Qızıl Özən kəsmə mənim qabağım,

Sularında qızım Sara qalıbdır.

Qara Quşlu, Tarımlı nazlı gözəl,

Sənə yazdım yüz gəraylı, yüz ğəzəl.

Dərdimi söylərdim özünə əzəl,

Söylə bu dərdə bir çara qalıbdır?

Əsgiltmə özünü batırma adın,

Qoy bir damla dadım dərmanın dadın.

Qəlbimizdə, gözəl! bu namərd yadın,

Vurmamış oxunu hara qalıbdır?

Böyük xətər etdim sənə vuruldum,

Eşqin dəryasına düşdüm, duruldum.

Gözəl rəhm et, yol getməkdən yoruldum,

Gözlərim ağında qara qalıbdır.

Yalqız qoydun məni cansız canansız,

Yaşaya bilmərəm Azərbaycansız.

Gəl tərk etmə sən yanımı dərmansız,

Düzgünün qəlbində yara qalıbdır.

Dar əl- Qurân

Qurân təlim vərən, Qurân öyrədən,

«Xəyrokom» adlanmış Qurân diliylə.

Dünyanı doldurmuş Qurân nəğməsi,

Türkün himmtiylə, Türkün əliylə.

Müəssir etgilən öz iradəvi,

Bu dari dünyanın dörd bucağında.

Sənə Qurân vermiş əzm-ü-iradə,

Saxla yanar odun öz ucağında.

Bu gün aldım xəbər eldən-tayfadan,

Zənganda açılmış bir Dar əl-Qurân

Hekmət mərkəzinə yenə dönəcək,

Qurânın ətriylə dolacaq Zəngan.

Ayrılma vətəndaş sən öz əslindən,

Gör nə günə qaldı ayrıldı Düzgün.

Öyünmə hər yetən əcəm-ovbâşa,

Əsalətinə, öz dininə öyün.

Musiqim

Qocalmadın qocalmazsan heç zaman,

Yaz nəfəsli, bahar səsli musiqim.

Qərinələr ürəkləri fəth etdin,

Bülbül dərdli, gül həvəsli musiqim.

Can Ol

Hüseyn Düzgün deyir sözün düzünü,

Kimsədən gizləməz o haq sözünü.

Bir gün görsə dildarının üzünü,

Deyər getmə cismimdə can ol mənim.

Nökərlik Əyyamı

Ay axmaq əlindən yandım qavruldum,

Dönüyüsən elin, nökəri yadın.

Iç qadadan dada gedilməz, amma,

Məni dada gətdi sənin bidadın!

İtil başı uca saf düzlərimdən!

Gavurlar dilini qırıldatma, get!

Farsca şalpalayan o qırhaqırla,

Gözümün önündən bir an öncə it!

Məndən eşitsənə, Əcəm önündə,

Sənə layıq deyil süpürgəçilik.

Qartal qalmalısan, ucalıq gəzsən,

Səni də, məni də yüksəldər bilik.

Bu düzlərə addım basıb Olcaytu,

Şah Xətayi qılınc çəkib söz qoşub.

Sənə əhsən demək bizə yaraşmaz,

Nökərlik əyyamı çoxdan savuşub.

Dönük: dönmüş, özündən çıxmış, asimilize olunmuş və öz doğma mədəniyyətinə xor baxan.

Yarımçılıq Nökər

Yaddan əcnəbidən nəyin əsgikdir?

Varlığın var inan, gücün var, inan.

Dallarını salma, kökünü qazma,

Özgə baltasına sap olma, dayan.

Farsca danışanda öz uşağınla,

Farsı da Türkü də iyrəndirirsən.

Inci tək dilini unutma, qanmaz!

Şalpam-şalpam belə nədir deyirsən?

Farsca öyrənsəydin heç lağ etməzdim,

Deyərdim bir başqa dil öyrənibsən.

Yarımçılıq, lala pitik nökəri,

Kim qəbul edəcək? Sən söyləgilən!

Dal: budaq, şaxe

Özgə Donun Geymə

Ay qız! Məlahətin özündə billah,

Dadın, təravətin sözündə billah.

Sehr edici o güc, gözündə billah,

Özgə donun geymə, dar gələr sənə.

O şalpam farscandan iyrənirəm mən,

Belə özün mənə sevdirənməzsən.

Səhər axşam sənə deyir hər gələn,

Özgə donun geymə dar gələr sənə.

Vətənin namuslu qızısan gözəl,

Sənə Düzgün yazıb on dəftər ğəzəl.

Ucadan demişəm bunu lap əzəl:

Özgə donun geymə dar gələr sənə.

Döz Ana Yurdum

Sənə vətən dedim sənə yurd dedim,

Allahın vergisi baş Qorqud dedim.

Qurdu gədiklərdə boğub ud dedim,

Dağları daşları boz ana yurdum.

Bu qara talein nədən pozulmaz

Alnına bəs niyə ağ gün yazılmaz?

Mənsiz şənində bir inci düzülməz,

Köksümdə qaynayır söz ana yurdum.

Düzgün deyir indi Zəngana gəldim,

Bayram günləridir şadyana gəldim.

Yoruldum hicrandan cəzana gəldim,

İllərdir deyirəm döz ana yurdum.

Qurqud: iran türk tarixinin büyük ârif və elcə biləni Dədə Qurquda işarə dir

aray

Daşına dağına girməsin yağı,

Bağın-baxçan olsun bülbül oylağı,

Ellər versin sənə yeni növrağı,

Vətən oğlun səslə haraya, Zəngan!

Maralların Zöhrün çölün bürüsün,

Hər səhər seyr edim ceyran sürüsün.

Qorxusuz- qovqasız sürü yürüsün.

Vətən oğlun səslə haraya, Zəngan!

Çağdaşlaşsın caddən, küçən, evlərin,

Qoynun sıcaq olsun, bulağın sərin.

İstəsən bəzənsin bütün hər yerin,
Vətən oğlun səslə haraya, Zəngan!

Yenə yaysın maarifi, irfanı,

Qurâna- İslama çəksin dünyanı.

Düzgün deyər gəl sev Azərbaycanı,

Vətən oğlun səslə haraya, Zəngan!

Daşa Dönər

Mənlə ilqar etdin mənə söz vərdin,

Ömrümü paylaşdım səninlə gözəl.

İndi səndən sənə şikayətim var,

Sözümü qarşımda gəl dinlə gözəl.

Çalçıqdan çıxanda, dağa varanda,

Əli Bulağına sarı gedəndə,

Unudma orda qıldığın namazı,

Allaha baş əyib dua edəndə.

Qovl-ö iqrarına əməl etməyən,

Daşa dönər gözəl buna gəl inan.

Dumduru suların axdığı yerdə,

Sən görübsən bunu gözünlə əyan.

Əlindən Aldı

Sənin tarixini kimsə yazmadı,

Ürəyim ucunda nisgilin qaldı.

Yad hiylə eylədi, yad məkr qıldı,

Müqəddəs ruhunu əlimdən aldı.

Biri tarixində yox hönər dedi,

«Biri baran dedi, biri xər dedi.»

Biri gənclərinə gör nələr dedi.

Hər söyüş eşitdim günüm qaraldı.

Zəngan, ey qaməti toprağa düşən,

Aslanlara vətən, nərlərə vətən.

Çələbi oğlunu becərdən sən sən,

Qalx, yad məni yaman günlərə saldı.

Bütün şərqə hekmət şuası saçan,

İrana fəlsəfə qapısı açan.

Söylə gələcəksən özünə haçan?

Bu halını gördüm qəlbim daraldı

Qara Quşun düşüb yerə bayrağı,

Hidəcin oylağın alıbdır yağı.

Elmin qaynağısan, hekmət bulağı,

Toprağını öpən, fikrətə daldı.

Küçələrin gəzdi, Düzgün ağladı,

Söz qoşdu, şe´r yazdı, ürək dağladı.

Sənə bir dəstə gül-çiçək bağladı,

Onu da dargöz yad əlindən aldı.

Harası Varmış

Bir gün güldüm, bir gün susdum, ağladım,

Ömrün-günün ağı-qarası varmış.

Gülün qapısında tikan durandan,

Bülbülün köksündə yarası varmış.

Məni gətdin yeni dinə, imana

Saldın nədən qəm-qüssəyə, hirmana?

Qapına gəlmişəm gözəl dərmana,

Demişlər hər dərdin çarası varmış.

Ərdəbildən qavdın, Təbrizdən qavdın,

Düzgünü Xiyavdan, Herizdən qavdın.

Urmiyədən qavdın, evmizdən qavdın,

Zəngandan da qavsan, harası varmış?

Inam

Ana! ziyarətdən nədən doymursan?

Bir ay öncə getdin sən Xuarsana.

«Qərib İmam Riza» deyə çağırdın,

Nisgilin yağdırdın Azərbaycana.

Qapıdan bircə bağ sovzu almayan

Tək, burdan Dəmişqə-Məkkəyə gedir.

Bilir hara getsin, hara getməsin,

Anam yaxşı edir, hər nə ki edir.

Müqəddəsdir mənim anamın qoynu,

Onda həq qoxusu, həq nəzəri var.

Ruhu həq eşqiylə yoğrulmuş onun,

Hər zaman çiçəkdir, sanki növbahar.

Talei acıdır, günü qaradır,

«İmam Riza» kimi qəribdir anam.

Ömrün başa verir iyidcəsinə.

Onu diri saxlır e′tiqad, inam

Hekmət Bulağı

Hekmət bulağiymiş sözü anamın?

Nağılı nəğməsi təranələri.

Öyüdü, duası, hərbə-zorbası,

Qulağımda qalıb illərdən bəri.

Mə′nəvi dünyası, həyatı parlaq,

Nəğməsi ilahi, sözü ilahi.

Yüksək zirvələrdə yaşayır anam,

Diləyi ilahi, özü ilahi.

İlahi məhəbbət, ilahi vergi,

Sənindir, mənimdir bacım-qardaşım!

Belə bir zirvədən qopub gəlirəm,

Yadlar qarşısında ucalır başım.

Təvazu Kanı

Namazın başlayıb qurtarana dək,

Nur yağır anamın yan-yörəsindən.

Zülmətlərdən qalxıb baxan bayquş tək,

İllərdir heyranam bu halətə mən.

Nə qədər sözün var Allaha, ana!

Qəlbinin şəhrinə kim girə bilər?

Allah vermiş sənə iman gücünü,

Tükənməz dərdini yalnız o dinlər.

Bur-bucaq axtaran diri gözlərin,

Təvazö kanidir namaz qılanda.

Müqəddəs dünyada nə hekmətlər var,

Sən hayanda ana, oğlun hayanda?

Mən peşman – günəhkar yazıq oğlunam,

Çadıravın ətəyin öpdüm gözümlə.

Hüseyn Düzgünəm mən, yalan bacarmam,

Səni təhsin etdim doğru sözümlə.

Adət

Qalası deyiləm sizin bu yurdda,

Yolumu gözləyir gözəl vətənim.

Elimin ağrıyan yarasıyam mən,

Qəlbimi Təbrizdə basdırın mənim.

Badam ağacları güllənən gündə,

Göy Məsciddə qılın ölü namazın,

ərkin qoxusilə atirləndirin,

könlümün ən dərin raz-ö niyazın.

Bağışlamaq adət olmuş anama,

Yenə əfv edəcək günahlarımı.

Çaşsamda, caysamda, səhv eyləsəmdə,

Ona bəxş etmişəm bütün varımı.

Uşaqlıq Xatirəsi

Arzusunda varam, o axşamların,

Ki anam sulardı abpaşla yeri.

Sonra süpürəndə nəğmə deyərdi,

Anamın eşqinə bülbülün biri.

Ayın qursu yerin mülkün alanda,

Anam çağırardı «yerləri gətir.»

Və biz də sevinəcək açıb yük yerin,

Pəncərə içinə qoyardıq bir-bir.

Palazları anam sərərdi yerə,

Üstündən salardı yerlərimizi.

Yayın axşamıydı dığırladardıq,

Yerlərin üstündə bir-birimizi.

Üstümüzə anam çığırardı çox:

«Çəkilin balalar yerləri salım,

Sonra hər oyundan çıxırsız çıxın,

Bala qurban olum, dərdizi alım!»

Yərləri salandan sonra, anamız,

Bir yorqan içinə toplardı bizi.

Nağıla başlardı min məhəbbətlə,

Anamın gələndə köksünə sözü.

Bizdə seyr edərdik nağıl bağında,

Göylərdə tikərdik mərmər qəsirlər.

Anam ağzı sulu əfsanələrdən,

Verərdi bizlərə min şirin xəbər.

Vaxt olardı bacı- qardaşlarımla,

Anamın qoynunda yuxu alardıq.

Həyətə gələrdi gecə quşları,

Üstümüzə ay da sərpərdi işıq.

Bağış Dilə

Sulardan durudur aydan arıdır,

Sənin iki rəkət xalis namazın.

Əsrar qaynağıdır, sır qapısıdır,

Böyük Allah ilə raz-o-niyazın.

Nələr yatmış ana, qəlbində bilməm,

Alt-üst oluram sən namaz qılanda.

Gözündə sezirəm mirvariləri,

Göylərdən anacan vəhyin gələndə.

Mən sənə bağlıyam səndən almışam,

Dünyadan Allahdan hidayətimi.

Sənin duru dua, duru zikrində,

Tapmışam eşqimi nəhayətimi.

Düzgünəm bir ulu anaya bağlı,

Caysam da peşmanam tövbə edirəm.

Bağış dilə ana mənə Allahdan,

Sən gedən dosdoğru yolu gedirəm.

Damlacıq

Nurani-pirani anam var mənim,

Qur′an oxumağı öyrətmiş mənə.

Həqqə baş əyməyi, düzgün həyatı,

Sayqı bəsləməyi gözəl vətənə.

Əlif zəbər, be zir, cim zəbər, dal zən,

Deyə-deyə, məni şair eyləmiş.

Boyumu oxşamış dadlı dillərlə,

Mənə gecə-gündüz layla söyləmiş.

Sənin əməyini itirməz oğlun,

Fəzilət dəryası, gözəl anacan.

Uddurduğun mənə bir damlacıqdır,

Qoruyub saxlayır bizi bəladan.

Müqəddəs Arzulu Təbrizim Mənim

Sən mənim şe´rimin ruhuna döndün,

Müqəddəs arzulu Təbrizim mənim.

Silinmir könlümdən qəhrəman adın,

Müqəddəs arzulu təbrizim mənim.

Eşqini almışam ürəyimə, bil!

Mən ki yanındayam, gözlərini sil!

Danış bir, harda bəs dadlı-duzlu dil?

Müqəddəs arzulu Təbrizim mənim.

Man səndə tapmışam babək inadın,

Bahar güllərinin qoxusun dadın.

Çıxmaz xatirimdən heç zaman adın,

Müqəddəs arzulu Təbrizim mənim.

Ey mənim həyatım böyük amalım,

Eşqim, iftixarım, cah-o-cəlalım.

Səndən ayrılmazdır fikrim, xəyalım,

Müqəddəs arzulu Təbrizim mənim.

Sıxıntı içrə sən məni atmadın,

Təzə faşistlərə özün qatmadın.

Qəlbini özgiyə gedib satmadın,

Müqəddəs arzulu Təbrizim mənim.

Sənə bağlanıbdır bütün amalım,

Sənsiz indi axı pisdir əhvalım.

Gəl döyüş əzmiylə qoyma tək qalım,

Müqəddəs arzulu Təbrizim mənim.

Üç Qovl

İndi mənə qalmış bircə səklindir,

Gözümü tikmişəm şux gözlərinə.

Sənə inanmışam, sədaqətin var,

Ey ağır günlərdə xatirə mənə.

Gözəlim vəhşilər kəmində yatıb,

Sənə yağdırarlar çox bəla-qada.

Gəl mənim yanımda döyüş aparaq,

Axı üç qovlunu bir salsan yada:

Bir dedin: «sadiqəm sənə, dönmərəm,

Başqaları üçün fikrə dalmaram.»

Bir də məş′əlimi yerə qoymaram,

Eşqimsə toruna yadın salmaram.»

Hər zaman sözünə qoy inanım mən,

Bəşəriyyət bütün gözləyir səni.

Mənimlə qol-qola gəl gedək burdan,

Gəl gedək döyüşə, tək qoyma məni...

Sarsılda bilmədi tufanlar bizi,

Sənin eşqin böyük dayağım oldu.

Bu qaranlıq ağır uçrumlu yolda,

Mihriban gözlərin çırağım oldu.

İhanət eşitdim, vətənsiz qaldım,

Ağır sürgünlərə atdılar məni.

Təkcə sən qaldın ey qumral baxışlı!

Pul-çörək dostları satdılar məni.

Sən dedin: «həmişə gözlərəm səni.»

Ürəyimə mənim güc bağışladın.

Eşqinlə nəğmələr yazdım ha yazdım,

Döndü sərlövhəyə o gözəl adın.

Gəlməzdi xəyalə başıma gələn,

Görürsən ki nələr gəlir başıma.

Vətən olmayanda həyat da yoxdur,

Hər yanda qatdılar zəhər aşıma.

Söylə tutmasınlar gülüncə məni,

Vətən aşiqiyəm, fəxr dir mənə.

Əsrin cəlladının qullarına de,

Qurban olacaqdır canım vətənə.

Bu yoldan qorxmuram, yanılmıram da,

Həyatım bağlıdır bu yola mənim.

Sənidə hər zaman belə istərəm,

Vermə əməyimi bax bada mənim.

Müsafir

Sənsiz qaldıq gözəl bəs nə edək biz,

Salırsanmı yada heç bizi ya yox?

Həmişə biz sənə fikr eyləyirik,

Yoxsa ləbi qonça, gözü şux nə çox.

Qavdılar bir gündə səni vətəndən,

Hələ istəyirlər məni alsınlar.

Töhmət yağdırırlar dalınca sənın,

Aramızda bizim nifaq salsınlar.

Mənim eşqi böyük ey müsafirim!

Sənə «yoldaş» dedim, gəl fəxr eyləyək.

Həqiqət yolunda Düzgün qalmağı,

Bu yaman günlərdə vəzifə bilək.

Ayrılıq Sözü

Hərdən fıkır edirəm unudam səni,

Görürəm olmayan imkansız işdi.

Həyatım anları sənsiz keçəndə,

Bir yoldur yoxuşsuz, bütün yenişdi.

Səndən ayrılmışam, qəlbim acıyır,

Vəsf edə bilmirəm pozğun halımı.

Kimsə bilmir nədir, nəyimdir mənim,

Sən bilərsən ancaq bu əhvalımı.

Sən mənim eşqimlə silah geyinsən,

Özümü mən nakam his eyləmərəm.

Qarşısında dursan imperyalizmin,

Ayrılıq sözünü day söyləmərəm.

Nəğmə

Gör necə deşildi bağrımın başı,

Vay amansız xəzan nə vaxtsız çatdı.

Lalələr biçildi qanlar töküldü,

Turuncu gün axıb üfüqdə batdı.

Qoy sənin fikrinlə mən şən yaşayım,

Eşqin qollarıma quvvət bağışlır.

Qoy elə bilim ki sən yanımdasan,

Nəfəsin şe´rimə cür′ət bağışlır.

Bu xəyalla ki sən məni atmazsan,

Zülmü işkəncəni bəlke unudum.

Bu günlər ax necə sənsiz qalmışam,

Ey mənim vüqarım, mənim umudum.

Qoy deyim insana səadət verən,

Qanlı bir günəşi gətirəcəksən.

Qoy deyim ağalar şərlər önündə

Başını heç zaman əyməyəcəksən.

Halə sal şe´rimə, odlara dönsün,

Sənin məhəbbətin can verir mənə.

Amandır məzarım odlanar, yanar,

Bu canım yanmasa vətənə, sənə...

Qoy deyim dözülməz ağır günlərdə,

Sən çiyin-çiyinə mənimlə varsan.

Qırmızı bir gündə, məzarım üstə,

Fikrimi yaşadan dönməz Nigarsan.

Quru göl

Gəlmişəm qoynunda qalam, yalqızam,

Yatağım, otağım dağılıb mənim.

«Fürsət»im əlimdən getdi necə ki,

İllərdə gedibdir əldən vətənim.

Mənə öz qoynunda bu gecə yer ver,

Təbriz qırağında qalan quru göl,

Bu çöl qarış-qarış aşnadır mənə,

Aşnalıq olubdur yalan quru göl.

Görəsən Fürsətim nə edir indi?

Heç görünmür onun işığı ayda.

Deyirlər dustaqda tar da düzəlib,

Çalır dostlar üçün o boyda-boyda.

Bütün insanların səadətini,

Gözəl əllərilə tərənnüm edir.

Hər zəxmə vurduqca bir dönüb dalı,

Şirin-şirin baxıb təbəssüm edir.

Vüsətli ürəkli «Huşəng Fürsət»,

Darısqal zindanda məbhus olubdur.

Qanlı da′valara hələ düşməmiş,

Faciə görməmiş yaman solubdur.

Azadlıq həsrətli dartınan qəlbi,

Sökülür tökülür tar çalanda o.

Mən özüm özümdən çox utanıram,

Hər novruz zindanda tək qalanda o.

İşkəncə altında, çox bazcuların,
İnadilə fikrin taladı Fürsət.

Qara dustaqlarda dar sillullarda,

İlləri illərə caladı Fürsət.

Mən onun istirəm inci nəğməsi,

Havaya qalxanda alqana dönsün.

Mən onun istirəm oxuduğu şe´r,

Qanlı bir dənizə Ummana dönsün.

Istirəm ki onun gözəl adilə,

Qızıl şəfəqlərin içində uçam.

İstirəm dalınca dartınıb varam,

İşıqlı günlərin qapısın açam.

Unudma Məni

İndi sənsən mənim böyük ümidim,

Sevgili cananım unudma məni.

Ayrılıq sözünü söyləmə, aman!

Məni yaşadanım, unudma məni.

Qızıl gül doğanda məni yad eylə,

Fe′lələr qalxanda məni yad eylə.

İnqilab olanda məni yad eylə,

Ey gözəl insanım unudma məni.

Quvvət al cür′ət al məhəbbətimdən,

Səni mən sevmişəm, mən sevmişəm, mən.

Qəhrəman gözləyir bu gözəl vətən,

Mənim qəhrəmanım, unudma məni.

Dayqalardır

Dayqalardır göz tikmişəm əzizim,

Bacarıqlı ellərivin dövrünə.

Titrəyəndə sazin, mətin ruxsarın,

Yol açmışdır mən çün səhər şəhrinə.

Barmaqların axıntısı açacaq,

Könlümdəki açılmayan sirrləri.

Simlərinin incə-nəzik səsində

Canlanacaq əməlimin dəftəri.

Desəm yarır sızıltısı tarıvın,

Qızıl damar ürəyimi ən dərin.

İnan yırtıb boyayırlar al qana,

Öpüşəndə dalqaları səsivin.

Bir hadise, bir dirilik, bir ölüm,

Bilməm haçan qoydu səni qarşımda.

Yadımdadır ancaq bu ki o günü,

Quldurların zəhri varmış aşımda.

Yadımdadır ancaq, o gün duymuşdum,

Çağrılmamış qonaqların gəlişin.

Görmüş idim anam ləşi üstündə,

Yad elllilər atlısının yerişin.

O geceydi «Ariya»lar qulları –

Əlləriylə parçalandı nəğməmiz.

Bəlkə sənin nəğmələrin içində,

Gördük duru bir mavi göy, ən təmiz.

Gecə içrə gül nəğməni qaldıraq,

Ocaq quraq, naqus çalaq yollarda.

Oyandıraq yolçuları, dinləyək,

Salaq qara gecə içrə səs-səda.

Ay Səhər

Ay səhər! yadımda uşaq günlərim,

Anam ağzı sulu qış gecələri,

Səndən çox nağıllar deyərdi mənə,

Göz açıb görərdım açdı dan yeri.

İndi də gecədir, qış gecəsidir,

Bayırda əylənir budaqlar qardan.

Quşbaşı sanmayır heşcə, toplayır,

Dodağım partlayır ağır sükutdan.

Ən çirkin bir gecə, nifrətli gecə,

Basıb bürüyübdür yan-yörəmizi.

Yuxlayıb qalmışıq karvandan qıraq,

Səhərin dan yeri, gəl oyalt bizi.

Bilirsənmi məni nələr çulqayıb?

Gecə bayquşları qonub yurduma.

Ağ alaçığımın qızıl bayrağı,

Düşüb göydən yerə, sərilib yala.

Açıl, açıl səhər! məhəbbət eylə,

Basğın ver gecənin qara devinə.

Açıl, açıl səhər! yol işıqlansın,

Xatir cəm yollansın hər kəs evinə.

Doğ səhər, doğ səhər, qızıl qanla doğ,

Yanaşsın bir-birə qoy ürəyimiz.

Məhəbbətdən danış, qanad çal azad,

Çiçəklənəcəkdir şən diləyimiz.

Ürəyim acıdır, susuzdur, yanqı,

İstilik bağışla ona od ilə.

Qoyma düşsün işdən, oyandır, qan tök,

Qara gecə burda hakimdir hələ.

İftixarlı Ərk

Görürəm başından qopub tökülür,

Yeni kərpiçlər, ey iftixarlı Ərk!

Qol-budağın sınır, güllərin solur,

Düşürsən xəzana, növbaharlı Ərk.

Analar bağrını yadlar dağ etdi,

Gözlərindən qanlı yaşlar axıtdı.

Sənin hörmətivi Tehran dağıtdı,

Şərəflə ucalan ey vüqarlı Ərk.

Deyirlər ki burda gül gərək sola,

Abad gülzarları bayquşlar ala.

Bilməm neçün daha müsəllət ola,

Sənə bədkarə yad, xoş rəftarlı Ərk?

Duyar gözlə uca nüqtədən baxan!

Görsən yad əlindən həyatda aman,

Gələcəyə saxla bunları nişan,

Sinəsi xəzinə yadigarlı Ərk.

Kəndimizə Məktəb

Kəndimizdə vardır on ildi məktəb,

Yarımasın görüm məktəb açanı.

Bu xarab abadda, yoxdur heç ədəb,

Yarçımasın görüm bina qoyanı.

On ildir bir oğlum məktəbə gedir,

«Cavid şah» dan başqa birzad bilməyir!

Sadə insan dilin buraxıb tez-tez,

Yad ellilər kimi «qorbunet!» deyir.

Məktəbi iki il sonra bitirir,

Başıma kül olsun, sənəti yoxdur

Bacarmır cütçülük, nə başqa bir iş.

Ancaq yad sözləri dilində çoxdur.

Deyirsən: «Məktub yaz, iş istə Şahdan,»

Qırcanıb deyir ki: «Çi mifərmayin?»

Deyirsən qanmırıq sadəcə danış,

Deyir: «Bisavadin, nəbaşin qəmin!»

Bilirəm məktəbi qurtaran zaman,

Qaçacaq Tehrana külüng vurmağa.

On il dərs oxuyan külüngçü olur,

Cavab olacaqmı bu bidadlara?

Şahinlər Ağlamaz

Sən mənim şe´rimin xətabı oldun,

Hər nə his eylədim sənə söylədim.

İntihasız ağır məşəqqət çəkdim,

Sənə dönüb bütün bəyan eylədim.

Kim bilir burada nələr çəkirəm,

Ürəyimdə ağır qubar qalanıb.

Qüssədən, düyündən açılmır üzüm,

Gülüncüm, şadlığım necə talanıb.

Daha parçalanır qəmli ürəyim,

Dolubdur qap-qara bir bulud kimi.

Ağır mehnətimə fəlakətimə,

Şərik edim kimi? çağırım kimi?

Bax şe´rim olmasa daha dığlaram,

Yüz dolu ahımdır sətrə düzülür.

Yaş da çıxmır niyə gözümdən bilməm,

Könlüm parçalanır canım üzülür.

Sən indi neylirsən, xəzan çağıdır,

Bax mən boğuluram, düzün de gözəl.

Məni yadıva heç salırsan ya yox?

Dur gəl qulağıma özün de gözəl.

Oxuyub gülməyin mənim şe´rimi,

Yazmasam ürəyim parçalanacaq.

Hər sətri yazanda bir ah çəkirəm,

Həvəs üstə deyil bu şe´ri yazmaq.

Bu mənim halımın tutğun vaxtında,

Fəryadıma çatan göz yaşlarımdır.

Gəlin bu sözüdə məndən eşidin,

Rəzalət heç davam etməyəcəkdir.

Mən getsəm də əgər, ölsəmdə əgər,

Amalım heç zaman getməyəcəkdir.

Məni göylər ya ki fələk qavmadı,

Qanunu boğubdur İmperyalizmin.

Axırda bu günün intiqamına,

İnsanlar qalxacaq ayağa min-min.

Qəlbimdə dəniz var, dərya var mənim,

Tufanlar qalxızar, vəlakin sönməz!

Mən dönüb gedərəm bir gün dünyadan,

Məndən heç bir zaman həqiqət dönməz.

Mən çəkən dərdlərin mində birinə,

Siz gəlin tablaşın, kərdisi yoxun!

Quraşdırdığız siz bu qanunların,

Görəcəksiz axır sinəzdə oxun!

Siz ey Desputizmin qudurqanları!

Tarixin sayfası qara yazılmaz!

Qanların saldığı qırmızı izlər,

Heç zaman silinməz, heç vaxt pozulmaz.

Yenə də deyirəm eşitsin aləm,

Yaşayacaq mənim bütün amalım.

Kiçik imtahandır dünya üzündə,

Mənim ağır günüm acı əhvalım.

Kimsə inanmasın mən ağlamışam,

Şahinlər ağlamaz, aləmlər bilir.

Görmürsüz şəfəqlər içində qartal,

Necə möhkəm gedir, necə bərk gedir.

Ürəyimdən qopan bütün kəlmələr,

Sahələrdə qanlı iz salacaqdır.

Mən tənha qalmaram, tək yaşamaram,

Göylüm insanları tam alacaqdır.

Bu ağır kədərli yalqızlıq içrə,

Heç zaman özümü tənha bilmərəm.

Dünya var qədər mən yaşamalıyam,

Böyük eşqim ölməz, mən də ölmərəm.

Qoy könül verdiyim şux gözəlim də,

Məni istəməsin məni sevməsin.

Lakin mən bir onu, bir də həyatı,

Sevirəm, istirəm, siz bunu bilin!

Şe´rimi

Ey mənim şe´rimi dinləyən kimsə,

Könlümün sızısın anlayırsanmı?

Oduma yanmağa şərik olaraq,

Gizli dərtlərimi heç sorursanmı?

Onlar əfğanıdır qanlı könlümün,

Belə e′tinasız onlara baxma.

Qəmimdir, dərdimdir, qüssəmdir mənim,

Onlarla şad olub canımı yaxma.

Yazmadım onları şənliklər üçün,

Qəmli bir kimsə heç görərmi şadlıq?

Eyşizdə onları gülünc etməyin,

Aşnalar! şe´rimə qılmayın yadlıq.

Basılmış, əzilmiş, ellərim üçün,

Ağıtdırlar bunlar, deyin ağlayın.

Məhəbbət, şəfəqqət hərəmlərinə,

Tazə-tərlərindən dəstə bağlayın.

Şe´r Dünyası

Həbib Sâhirə məktub.

Ellərin baxtının gülü açanda,

Buralarda günəş işıq saçanda,

Səadət nəğməsi oxuyacağam,

Qaraqış ədmə sarı qaçanda.

Qırağa çəkilsin qoy xulyalılar,

Əbədi bir nifrət satqına nisar.

Məncə hörməti yox hər söz düzənin,

Deyildir ki şe´rin dünyası bazar.

Bizim sözlərimiz yada acıdır,

Çünkü el quvvəti, xalqın gücüdür.

Mən yaxşı bilirəm sənin əlindən,

Kağızda daman hər şe´r inci dir.

Ən gözəldir mənim vətənim Sâhir,

Sən olan yerdə day nə qəmim Sâhir.

Arazın məsirin döndərəcəyik,

Bu sözümə quvvət ver mənim Sâhir.

Gələcək deyir ki tez gələcəyəm,

Düzü düz, pisi də pis biləcəyəm.

Xalqımın nifrəti olan kimsənin,

Adını tarixdən mən siləcəyəm.

Gözəlliklərimiz

A yadlar! mən ölüm bir insaf verin,

Bizim bu gözəllik tapılar harda?

Azərbaycanımın incəlikləri,

Deyilmi misilsiz məgər dünyada?

Bilur ayaq avı çöllərimizin,

Ağ buxaq gülləri düzlərimizin.

Şərəfi, şövkəti ellərimizin,

Mə′nası-şəkəri sözlərimizin.

A gədə sanma ki acizdir elim,

Törədir yenə də Səttarxan, bax ha!

Töhmətindən sənin uzaqdır dilim,

Ağzımda incəlir gör axa-axa.

Mənim arzum budur azad yaşayaq,

Şadca həyat verək birlikdə başa.

Yoxsa dəliləri haraylayaram,

Başıvı döyərlər min kərə daşa.

Vətənimi mənim udanmaz pəncən,

Iyidlərim səni basar geriyə.

Çox zalım görübdür qocaman tarix,

Güvənmə bu zülmə bu namərdliyə!

Ay Nuru

sərpirsə də nurunu ay hər yana,

Şeh daxmamız görməyiri bir işıq.

Qaralaraq günlərimiz gecəmiz,

Devrəmizi basqı qılıb qaranlıq.

Çürük vuqal, hisli pərdi damımız,

Hələ durub qabağında işığın.

Kəsginsə də nur, batmayır bunlara,

Gicəlibən itirəcək bildiyin.

Dərin-dərin qaranlıqda çarpacaq,

Bir dəlikdən nurun qısa quyruğu.

Dayanacaq bir maniə çataraq,

Keçənmədən döngələri-buruğu.

Haçana can çürüyəcək canımız,

Deşiksiz bir şeh daxmanın içində?

Doğacaqmı ayın qursu burada,

Çıxacağıq aydınlığa biz birdə?

Susacaqmı gecə devi bir yanlıq,

Açılacaq ayaqlardan kündələr?

Ayın nuru sərpiləcək evmizə?

Görəcəyik aydınlıqdan bir bəhər?

Turağayı Küsmə

Bir kolun dibində bir turağayı,

Bağlamışdır yuva ipək-hərirdən.

Qoymuşdur orda üç çil-çil yumurta,

Sanki almas, rəngi qızıl-gümüşdən.

Naxırdan ayrılmış bir qızğın inək,

Kəlləri qaçırtmış dalıca ora.

Yollamış naxırçı kiçik oğlunu,

Zəmilər içindən malı qaytara.

Oğlanın gözünə dəymiş bu yuva,

Həvəslə əlləmiş yumurtaları.

Ancaq qoymuş yenə öz yerlərinə,

Sonra malla qaçmış naxıra sarı.

Turağayı axşam gəlib seyrandan,

Oxuya-oxuya yuvaya çatdı.

Yaxınlaşcaq duydu təğyir isini,

Qıraqda duruban fikrətə batdı.

Dəyişib yerini kim yumurtamın?

Kim mənim yuvama əl uzadıbdır?

Kimdir ki yuvamın pərdəsin yırtıb,

Verib yumurtalar yerində təğyir?

Fikrətə dalandan bir müddət sonra,

Birdən qanad çalıb göyə qavzandı.

Turağayı küsüb yurdun boşladı,

Özü tikən evdən daha yanlandı.

Oraya basmadı bir daha ayaq,

Doğrusu bağlamış uzun bir küsü.

Başqa bir zəmidə evcik quruldu,

Başqa yerdə gedib yumurta qoydu.

Turağayı küsmə gəl öz yuvana,

Üç yumurtan burda yalqız qalıblar.

Ötən könülləri yoxsa yandırma,

Gəl yumurtaları özünlə apar.

Turağayı küsmə qoymarıq birdə,

Bir kimsə yuvana əlin apara.

Səsinə vurulan haq aşıqları

Səni arzulayır uç gəl buraya...

O Qızlar Ki

O qızlar ki, oyanardı yuxudan,

Səhər vaxtı nəğməsilə sazların.

Süzüşərdi lətafətlə hovuza,

Və çimərdi yanlarilə qazların.

O qızlar ki məhəbbətlə azadca,

Böyüyübən açmışdılar qol-qanat,

Gör nə zülüm, nə şəqavət gördülər,

Qıldı əsir onları gör necə Tat!

O qızlar ki eşitməzdi heşcə söz,

Güldən ağır yaşayışın boyunda.

Eşitdilər indi nələr, gör nələr,

Vurulub gör necə töhmət onlara.

O qızlar ki həmdəm idi güllərlə,

Yatışardı ağuşunda güllərin.

Məskən salıb görün necə yerlərdə,

İndi olub sürgün xarı ellərin.

O qızlar ki qucağında ananın,

Becəribən görürdülər naz-ne′mət,

Dilənirlər qapısında kimlərin,

Gör onları necə alıb zor zülmət.

O qızlar ki gözəllikdə-hüsnüdə,

Tapılmazdı misalları dünyada,

Görün necə atılıblar nəzərdən,

Kimsə indi rəğbət qılmır onlara...

İntizar

İntizar gözlərim yanıb yaxıldı,

Nə olar versəz ara tutqun bulutlar?

Açqın hava ilə yol açın mənə.

Ruhuma dünyanı siz etməyin tar.

Pəncərə ardından baxıram çölə,

Yağış göz yaşı tək tökür şırhaşır.

Yol kəsənlər budur, əmr et dayansın,

Nanəcibliyivin gəl ürəyin qır.

Vaxt ötür, sinədə ürəyim döyür,

Nə yar gəldi, nə mən yarla çatışdım.

Yanımı tutqu edən bir xulyalilə,

İntizar oduna hayıf batışdım...

Çöldə divarların suvaqlarının,

Qopulub tökülmək səsi incəlir.

İçəridə isə damcı şırlayır,

Dam, su saxlamaqdan daha dincəlir.

Ürəyimi yaxır intizar odu,

Gözlərim dikilib pəncərələrə.

Şaqqıltı salaraq axar sulara,

Qucağın açıbdır dağ, təpə, dərə.

İnan sevgili yar gözləyəcəyəm,

Yolun açılmağın nə qədər varam.

Çatışam sənilə bircə ləhzə mən,

Bilirəm o zaman sağalar yaram.

Gəl gözəl

Bəs eşitməmisən, elin ağzından,

«Hər zadın tazası, dostun köhnəsi»?

İltifat et mənlə yanaş, ay gözəl?

Qurutma ləbimdə süzən həvəsi.

Bağlarlarmı küsü illər bir sözlə?

Ötən ötüb, keçən keçdi sevgilim.

Mərhəmət qıl yazıq bülbüllərinə,

Yad bağlarda gəzmə mənim öz gülüm.

Qədəm bassan bir an bizim evmizə,

Ayağın altında qurban olarıq.

Qadanı alarıq ha qalsan bizdə,

Getsənsə, hörmətlə yola salarıq.

Yadlarda nə gördün unutdun eli?

İntizarda qoydun illərlə bizi?

Rəhm qıl vırana bağlar halına,

Qoyma bir baş itsin burda eşq izi.

İntizar gözümüz qaralıb daha,

Canımızı yaxıb həsrət atəşı.

Nə olar yol göstərsən səhər, dağ ardı,

Burdada bir doğa eşqin günəşi.

Gəl gözəl, gəl gözəl öz vətənivə,

Olar qiymətivi burada bilən.

Gəl gözəl öz bağ-o-bağçanda yaşa,

Ölsən də ölməyə yaxşıdır vətən!

Aşıq Susma

Aşıq susma, titrət qızıl telləri,

Təsxir elə ürəyimi, ruhumu.

Zəxmələri qaldır, yendir bir-bə-bir,

Dad füğana-sıza gətir hər simi.

Aşıq bilməm nə sirr var simində,

Sızlayanda, gizildiri ürəyim.

Səslənəndə biz-biz durur tüklərim,

Yatmış idi ə′mağında istəyim.

Qanad bağlır ruhum uçur göylərdə,

Quşlar ilə bulutlardan ötüşür.

Tərpəncək bir dəfə simin, min kərə,

Pərdələrdə seyran edib gəzişir.

Mənim ruhum duyur sənin dərdivi,

Susma, sızlat bacardıqca sazını.

Sızlat-sızlat üçümüzdə yaş tökək,

Ta yetirək məhəbbətin yazını.

Aşıq min sirr yatıb sənin sazında,

Qanarmı hər insan sanan özünü?

Sən sevdalı, mən sevdalı, saz dəli,

Sən deyirsən sazda sözün düzünü.

Qurban sənin əllərivə, susma çal,

Dərtlilərdən quracağam yığıncaq.

Çal, qoy aşsın bağırtımız dağ-daşı,

Durnalarla uçub getsin ən uzaq.

Susma çal ki qara bulud yan gedər,

Qızıl günəş axır doğar səmada.

Məhəbbətin çiçəklərin becərdər,

Sevdalılar günə çıxar dünyada.

Bizlə səndən sonra, sırdaş kimlərdir,

Bu dövrə də aşıq dəli sazına?

Qorxma nədən, anlayırıq ancaq biz?

Sazın, sızın, sözün, dərdin burada!

Ağrıma heç şişəkidən, səxrədən,

Sən dərtlisən vermə baha onlara.

Bacardıqca qaldır göyə sızıvı,

Həmdəm eylə azad uçan quşlara.

İçimdə yandım

Bir belə tənhalıq heç kəs görmədi,

Belə bir ağrını kimsə çəkmədi.

İnciyən ağlayıb özün boşaltdı,

Içinə gözyaşı kimsə tökmədi.

Içimdə ağladım, içimdə yandım,

Mənə bir qədər də yanan olmadı.

Məni tənhalıqdan qurtan yoxdur,

Hamı çıxdı getdi, kimsə qalmadı.

Nə ağır dərdimiş tənhalıq, gözəl,

Qurtamır bu günlər bu dəqiqələr.

Adın xəyalımdan heç silinmədi,

Nələr çəkdim burda, mən, nələr, nələr?

Qoy başımı atım dizivin üstə,

Doyunca ağlayım, dolub ürəyim.

Sən orda mən burda, səndən ayrıyam,

Boğazım tutulur daha nə deyim.

Baxırdı

Gözəlim bir sarı buluz geymişdi,

Bədənindən bütün ətır yağırdı.

Buxunu çulqanmış ağa-sarıya,

Dodağından şirin bir bal axırdı.

Qarı düşmən gəlib güdürdü bizi,

Həyasız axırdı ağzından sözü.

Lakin sevgilimin o qara gözü,

Özgiyə yox, fəqət mənə baxırdı.

Fəxriyə

Şe´rimin incisin mən düzəcəyəm,

Bağışla ustadım, şairəm mən də.

Xalqımın işçisi, silahçısıyam,

Saxlanır ürəyim bu gül vətəndə.

Dayqalar axmışam xalq axınına,

Əzəl gündən ordan ilham almışam.

Gəzmişəm dağların Azərbaycanın,

Saatlar bu yerdə fikrə dalmışam.

Sərin bulaqlardan xeyli içmişəm!

Obalarda qonaq olmuşam, ay çox!

Gəncliyim burada güllənib, denə,

Könlümdə zərrəcə mənim qorxu yox!

Mənim hündür atım büdrəməyəcək,

Aşacaq təpəni, dərəni, dağı,

Əbəda ki qarşı duranmayacaq,

Misri qılıncıma azğın göz yağı.

Bir əldə bayrağım, bir əldə şe´rim,

Çapacağam atı ən ucalarda.

Asiya xalqların qurtaracağam,

Gedəcəyəm daha bilmirəm hara.

Polad qollarımla qaytaracağam,

Yenidən anamın bahar yaşların.

Acı düyünlərdən qurtaracağam,

Onun o zil qara çatma qaşların.

Güllənməyəcək başmaqçı «Əli»

Ellərin arzusu güllənəcəkdir.

Qəbiri üstündə «Xiyabani»nin,

Səadət yelkəni yellənəcəkdir.

Kəndlərdən qalxacaq «Azəroğlu»lar,

Qalmayacaq şair qoynunda əli.

Səadət nəğməsi yazacaq hamı,

Əsgik olmayacaq kimsənin dili.

Denə namərd yada heç zaman mənim,

Ürəyim soyuq daş olmayacaqdır.

Denə mənim iyid Koroğlu balam,

Özgə torpağını almayacaqdır.

Denə burdan qalxan əbədi odlar,

Tamam Asiyanı bürüyəcəkdir.

İmpiratorluğu boyunduruqla,

Dənizlərə sarı sürüyəcəkdir.

Bəluç Qardaşım

Səhərlə oyanıb uzun yol sürən,

Yumşaq qumlaqlara iz salan Bəluç.

Günəşlə sürünüb dağ-dərə varan,

Yalın qayalarla vuruşan Bəluç.

Ay elin-oymağın tərk edib gedən,

Söylə kimlər səni dər-bə-dər qıldı?

Hər addım oturub dərin ah çəkən,

Söylə kim nəştərlə bağrıvı dəldi?

Çırpındın yayı-qış odlu yellərlə,

Savruq talaları oldular yəlin.

Sabahı silkindin, getdin ha getdin,

Qanlı, cəngəllərdə məskən eylədin.

Dabanının qalın qabarlarından,

Qan axdı yol üzrə, qızıl iz saldı.

Ləhliyə-ləhliyə can hayı ilə,

Sən ötdün, qırmızı işarən qaldı.

Gecələr oturdun qara komada,

Gəvənin şö´ləsin uzaqdan gördüm.

Döncək Od Yurduna gözüm odlandı,

Qanıva-oduva mən cavab verdim.

Deyirəm ki çox da uzaq deyilik,

Yolumuzda hər gah uçrum olmasa.

Hər gecə biz sizdə qonaq olardıq,

Namərd aramızda səngər salmasa.

Deyirəm: ay qardaş! gəl ocaq quraq,

Tamam el-oymaği bir yerə yığaq.

Hayqırıb namərdə hucum eyləyək,

Zülmün ürəkini lap dibdən qıraq.

Bilirəm ay qardaş! o gün yaxındır,

Bu sözə ürəkdən mən inanıram.

Diləyə çatarıq o şən zamanda,

Gələcək, gələcək, bunu anıram.

Səhərin səsilə, şəfəq rəngilə,

Axacağam axır könülnə sənin.

Elimin odundan məhəbbətindən,

Qoyacağam əsər canında dərin.

Xəyyam!

Oxuyarkən səni ana dilimdə,

Diləmişdim qəbrin görməyi, Xəyyam!

Yaşasın insana qayğı, sədaqət,

Sən kimi dahinin diləyi Xəyyam!

Açaraq xalqıva həyat sirrini,

Zülümkar şahlara qarşı dayandın.

Xərabat içrə bir piyalə seçdin,

Saraydan ayrıldın, yandın, odlandın.

Şəriət qalmadı heçdə qayğıva,

Saraylar yanmadı sənin halına.

Kəmalat kəsb etmiş lakin «Füzulim»,

Seyr etdikcə sənin o kəmalına.

Sənin qəmin-dərdin, ulu kədərin,

Ürək döyüntün də bizimki Xəyyam.

Bilirsənmi mənim «Kişvəri»lərim,

İztirablarından almışlar ilham.

Doğru dur ki qəbrin könüllərdə dir.

Xəyyamlar yerlərdə yatası deyil.

Ürəklər mülkündə yaşayırdan sən,

Azərbaycan səni atası deyil.

Ağ Yel

Təbiəti canlat çiçəklər ilə,

Bahar bayramıdır, başla əs ağ yel.

Bir yanda qalxıbdır qızıl lalələr,

Sən əsmirsən burda niyə bəs ağ yel?

Yurdumdan getməyir sustlüyü qışın,

Qabağa aparır zülmət öz işin.

Olma batmayır bu zalimə dişin,

Ver bu ölmüş yerə bir nəfəs ağ yel.

Saçmayır günəşi day təbiətin,

Fərmanı ötgündür qara zülmətin.

Düşəndə yadıma sənin qudrətin,

Oyanır könlümdə min həvəs ağ yel.

Məhəbbətdən yoxdur burda heç nə iz,

Yaltaqlar-zalimlər olurlar əziz.

Qalmışam vətəndə yalqız kimsəsiz,

Sən mənim səsimə ver bir səs ağ yel.

Gəl başla vuruşu çirkin zülmətlə,

Çağır insanları saf məhəbbətlə.

İsti əsib yeri qurut həddətlə,

Qaraqış ürəyin dibdən kəs ağ yel.

Kor yuxudan oyalt yazıq sarvanı,

İzləsin dəvələr qoy biyabanı.

Peşvaza çağırsın minlər insanı,

Səslənəndə karvanda cərəs ağ yel.

Xeyli vaxtdır acı mehlər əsibdir,

Ağır-ağır şəpə yurdu basıbdır.

Sevgilimin yolun palçıq kəsibdir,

Düzgünün xətrinə gəl bir əs ağ yel.

Üsyan

Köksümdə çırpınan tufanlı ürək,

Yeni sıxı, yeni qurbət istəyir.

Yeni dərd, yeni söz, yeni hadisə,

Yeni işıq, yeni zülmət istəyir.

Qulağım təşnədir, yeni sözlərə,

Bulanlıq sulardan qoy nəcat tapım.

Burax vursun dəniz yeni dalğalar,

Qoy yeni köpüklər ağzımla qapım.

Daha qol qoymaram əski dəblərə,

Tazəlik acıdır vucudum bütün.

İstirəm bu mavi yaşıl səmaya,

Əməlimlə vuram yeni bir situn.

Yoxsa qaytar məni ən uzaq yerə,

Əski insanların çılpaq dövrünə.

Orda ki nə yaxşı, nə pis yox idi,

Qayıdım qoy dağı mən yenə-yenə!

Liqah

Bağça içrə qopub tərpəndi bir yel,

Eylədi şadyana minlər gül-sünbül.

Bağçanı oxşadı yel şirin-şirin,

Əylənib öpdülər güllər bir-birin.

Yel qalxıb yenərək saldı səs-səda,

Ləzzət əhvalatı qopdu baxçada.

Ləzzətlə kamlaşmaq vaxtı yetişəydi,

İntizar ayları daha bitişdi.

Erkək gül üstündən qopdu toxumlar,

Dişinin içində qalandı bar-bar.

Qalxdı minlər toxum bir erkək güldən,

Oyanda-buyanda oynadı yeldən.

Dəstə ilə dişi bağdan ötüşdü,

Yosma güllərilə xeyli öpüşdü.

Sevdikcə kam alıb kam bağışladı,

Burdan ora - ordan burda oynadı.

Yaşa Səttar Xan

Səndə canlanmışdır mənim amalım,

Qaradağlı gözəl iyid qəhrəman.

Qanadlandı yenə tərlan xəyalım,

Budur, qoşdum sənin şə′ninə dastan.

Tezarı-Qacarı sancırdı sözün,

Qəzəblə dolurdu hər iki gözün.

Zülmü – işkəncəni görmüşdün özün,

İrəli gedirdin heç dayanmadan.

Ellərlə birlikdə qiyama qalxdın,

Arzular göyündə ulduz tək axdın.

Şahların köksünə süngü də taxdın,

Səndən nur alırdı ölkəmiz İran.

Səsivə səs verdi Azər elləri,

Dalıya atırdı qara illəri.

Kəndlinin, fəhlənin polad əlləri,

Yaradmaq istirdi yeni bir dövran.

Sürüldün Tehrana çıraqlar söndü,

Riza xan dirçəldi, Qacarlar yendi.

Gün ötdü, il keçdi, zamana döndü,

Qırğınlara düşdü Azərbaycan.

Məhəmməd Riza Şah sanki dav oldu,

Anaları ağlar qoydu savuldu.

Bir gün də İrandan it tək qavuldu,

«Şah getdi» bayramı qalxdı buradan.

Qurub Cümhüriyyət indi bu ellər,

Kəsilməyib ancaq hələ sam yellər.

Yenə gözlənilir o daşqın sellər,

Axın-axın axsın dəniz tək insan.

İşçilə - əkinçi bayaram eyləsin,

Hər ağız hər dodaq nəğmə söyləsin...

Qanlı bayraq altda el belə desin:

Dönə - dönə sənə: «-Yaşa, Səttar Xan!»

Önümə Çıx Gilən!

Yeni daşlamanı mənim dalımca,

Acı – acı burda eşitdim hərif!

Qəm ilə yoğrulmuş mənim xəmirəm,

Bunu bilməyirsən, səd əfsus heyif!

Eşitdim bir yazıq şəbpərə kimi,

Günəşin üstünə hucum edirsən.

Mənə anlatdılar çaşıb cayıbsan,

Yenə əyri – üyri bir yol gedirsən.

Mənim pak adımı ləkələməkdə,

Təşəbbüs edirsən, zəfər çalmırsan.

«Bir şübhə salaram xəlq içrə» deyə,

Rəng – bə – rəng töhmətlər mənə vurursan.

Sən günəşi göydə danırsan belə,

Çalağan baxışım gözünü didib.

Aylardır dalımca hey vurnuxursan,

Bəlkə e′tibarım səni kör edib?

Sən şair dəyilsən, heçdə bilmirsən,

Quzğunlara şair xidmətçi olmaz.

Şəfəqləri sökən tərlan qanadlar,

Sarın yuvasında bükülüb qalmaz.

Mənim ayağıma qırbaç döyəndə,

Söylə görəm hərif hardaydın bəs sən?

Düşmən məni sıxıb «yazma!» deyəndə,

Düşünürdünmü heç nə olur vətən?

Çəkdiyim əzablar, işkəncələrdən,

Niyə huyuxursan mən danışanda,

Iyrənc həyatının çirkin üzünü,

Silməkmi istirsən mənə baxanda?

Sənə bax, ürəkdən mən acıyıram,

Darısqal fikrinə yazıqlar olsun!

Əzəldən elimin qanlısısan sən,

Yeni pisliyində yadında qalsın!

Budur seyr edirəm zaman axının,

Səni boğacaqdır qadir əllərim.

Ey yeni nökəri İmperyalizmin!

Masqanı yırtaxaq şanlı ellərim.

Mənim əllərimlə ha yalvarasan,

Yuva biləməzsən sən çirkin üzünü,

Mənim e´tibarım, mənim şöhrətim,

Geri qaytaracaq yanlış sözünü.

Yanıb qavrulursan, qıvrılırsan sən,

Könüllər mülkünü şe´rim alanda.

Səni didim-didim mən öldürmüşəm,

Hər zaman qələmim zəfər çalanda.

Bilirəm gözündə tikan tək durur,

Yeni «Azadlığım» yeni «Yoldaşım».

Sabah ürəyini parçalayacaq,

Ağızından od saçan hər vətəndaşım.

Şeirimin bayrağı səni yaxacaq,

Görünmiyəcəkdir külündə belə.

İstədikcə banla, kim qulaq verər:

Yel ilə gələn söz, verilir yelə.

Sənə çox yazıqlar, heyiflər olsun,

Məni alçaltmaqla ucalmırsan heç!

Hər an zəfər çalan, qələbə çalan,

Dühamın önündə day qalmırsan heç!

Dərdimi sözümü bəlkə duyardın,

Vətənsiz vətəndə şair olsaydın!

Güvənərdin zülal tək keçmişinə,

Həyatda insan tək sən də qalsaydın.

Önümə çıx gilən qaçma meydandan,

Üzümdən utanan namərd hərifsən.

Düzgünün həyatı ləkə bilməzdir,

Vaxtını cəhətsiz tələf edirsən.

Fars Qızı

Axıcı ləhcəli gözəl Fars qızı,

Dinlə gör necə xoş sədalıyam mən.

Zərdüştün yurdunun odlu çiçəyi,

Təbiətin parlaq cəmalıyam mən.

Sənindir ürəyim, sənindir canım,

Əzəldən səninlə qaynayıb qanım.

Sənin dostluğundur izzətim şanım,

Mənə iltifat et, vəfalıyam mən.

Yoluna tikmişəm vurğun gözümü!

Sənə qurban verrəm inan özümü?

Məhəbbət axtarsan, izlə sözümü,

Dostluğun başlıca məqalıyam mən.

Şirin-incə dilli gözəl Fars qızı!

Dilimdə söz vardır, könlümdə sızı.

Sevgi yurdunun bir parlaq ulduzu,

Məhəbbətin eşqi kəmalıyam mən.

Bilirsənmi kiməm? Köroğlu dölü,

Dodağı söz acı, ürəyı dolu,

Məhəbbət bağının dərdli bülbülü,

Sevgi dünyasının hilalıyam mən.

Elimə deyirlər Azəri eli,

Dilimə isə Azərbaycan dili.

Mübariz ellərin arxası beli,

Tarixin şövkət-ö cəlalıyam mən.

Hər axşam varanda laləli düzə,

Səni diləyirəm mən gəzə-gəzə.

Məhəbbət əlilə qonaq gəl bizə,

Nə vaxtdır səninlə aralıyam mən.

Aşiqəm o süzgün ala gözünə,

Könlümü oxşayan duzlu sözünə.

Başqa bir kəslə yox, deyim özünə,

Mənə zülm eyləmə yaralıyam mən.

Oddur burda bütün axış, düz, çimən,

Sevirsənsə məni bir kərə dillən,

Niyə gizləyirsən sirr sözün məndən,

Ürəyindən sənin ki halıyam mən!

Düzgün gəlib sənin cəfandan dilə,

Deyir sən təki bir işvəli gülə:

Həqarətlə niyə baxırsan belə,

Dərdlilərin qəmi-məlalıyam mən,

Yalan Götürməz

Təbiətin gözəl zinəti şair,

Əzilmiş kütlənin sən diləyisən.

Məzlum insanların kəsgin bir dili,

İşıq ürəklərin şən çiçəyisən.

Zülm tapdağının qəmli ahının,

Törəyən barısan, onlardan danış.

Sən cəmiyətin bir görər gözü tək,

Tarixin bəzəyi insandan danış.

Sənin Şahbanunda, Şahında eldir,

Zənginlərə gedib boş beyar olma.

Sən könül mülkünün Şəhryarısan,

Şahın ətəyində «Şəhryar» olma.

Gəl dəyişmə şe´rin mə´nasını sən,

Düzgün şairlərin adın batırma.

Niyə bəs işıqdan qurd tək qaçırsan,

Saraylara nədən «Şəfəq» saçırsan?

Tarix bil buraxmaz başın hər zaman,

Dutacaq boynunu daha ötürməz,

Zamanın gözgüsü yalan götürməz.

Yaşarım Mənim

Ümidlər yığnağı, arzu beşıyı,

Xoş gəldin dünyaya yaşarım mənim.

Vətənin bu ağır qanlı ayında,

Çatarsanmı haya yaşarım mənim?

Qoy bütün analar oğul doğanda,

Ümidlərlə dolu «Yaşar» söyləsin.

Qəhraman oğlunu unudmaz vətən,

Gələcək sənindir a Yaşar sənin.

Gələcəklə mənim uzun illərdir,

Varımdır bir qızıl əhd-ü-peymanım.

Qanımla yazmışam könlüm ucunda,

Nisgilim, amanım, könlüm, imanım.

Mən ölərsəm də, sən ayaq bas gilən,

Qanlı qızıl ayaq gözəl Təbrizə.

Qarış bə qarış gəz, dolan vətəni,

Gəl sən də aşiq ol əzəl Təbrizə.

Qoy qabarlı əllər, polad biləklər,

Səni salamlasın «eşq olsun!» deyə.

Tankıvın altında əzilsin Şahlar,

Tarixin önündə baş əyə-əyə.

Ey mənim fidayi arzulu oğlum,

Səndə Oxtayların inadın görüm.

Atan kor yaşayıb, Koroğlu balam,

Yaşasın illərlə bu adın görüm.

Sənin nəslin oğlum, gözün açanda,

Dərs də oxuyacaq ana dilində.

Bayrağımız Ərkdə havalananda,

Sitəm qalmayacaq vətən elində.

Nisgilli ürəklər arzusu oğlum!

Mənim şe´rim, mənim könlüm dadısan.

Bu günəş, bu hava, bu yer sənindir,

Atavın-anavın sən muradısan.

Oyağı

A qocaman bağvan! hara yatıbsan?

Güllərin içindən dur yol alağı.

Sayaq ol, zəhərli yağış əsibdir,

Məhv edər indicə bostanı bağı.

Ayıl, qızıl güllər bir-bir solubdur,

Butalara acı tikan dolubdur.

İstəyim-diləyim bax ki olubdur,

Gözəl əyləncəsi, yadlar oynağı.

Düzlüyü qoydular necə satına,

Qatladılar eşqi min bir qatına.

Qol qoymaz yadların təbliqatına,

İyidin bilgini, düzü, sayağı.

Zülmün hiddətindən zağ-zağ əsərəm,

Durmaram, zalimi geri basaram.

Gecələr kəndlərə qurban kəsərəm,

Əgər içələrində olsa oyağı...

İslahat

Bir gün şahlar şahı səhrə carladı:

«Hükmümüzlə bütün xan-bəylər ölür.»

Bilindirdi bilmir bu məsəli ki:

Yoğun incəlincə, incə üzülür.

A tərəqqi pərvər yuksələk yaranmış!

Fağıra-yoxsula verdiyin nədir?

Xanı-ərbabları çəkdin Tehrana,

Əkinçiyə taxdın başqa bir əmir.

Söylədin işçiyə, kəndliyə, xəlqə:

« - Ancaq təkcə mənlə işləməlisiz.

Ağa bir olacaq, Allahızda bir,

Feodallıqdan day qalmayacaq iz.

Göylərdə Allaha, yerdə də mənə,

Gündə bir neçə vaxt baş əyəcəksiz.

Quldurlarımınla hökümlərilə,

Yerli–yersiz məni hey öyəcəksiz.

Allahın kölgəsi, mevlanın əli,

Ağıllı sahibkar, şanlı bir şaham!

Nəjadım yüksəkdir, göydə günəşəm,

Mən ki darəndeyi şövkət-ö-caham! »

Yoğunu incəltdin, gətirdin dize,

«Nikson» çün eylədin gözəl islahat!

Amma çox güvənmə, elim düz desə,

Sənə göstərərəm a şərəfli Tat!...

Kəndli Qız

Lağ edirlər sənə «təmədünlülər»,

Düşübsən gözlərdən əzəl kəndli qız.

«O ancaq layiqdir yapma yapmağa,»

Budur sən üçün söz, gözəl kəndi qız!

Satışa qoymurlar bu kor bazarda,

Sənin bar–bəhərin, sənin əməyin.

Bilmirəm bu pozğun verana bağda,

Güləcəkmi haçan sarı çiçəyin?

Anavın qoynunda gül tək açılcaq,

Alnında yazılır qara yazılar.

Boy atdıqca artıq, günün qaralır,

Xəzana varırsan görməmiş bahar.

Kiçik ikən, süddən yanqı qalırsan,

Sonrasa yatırdır piyədə anan.

Şivənə qalxırsan varanda dərtlər,

Tapılmır dünyada sənə bir yanan.

Boy atcaq anan tək adət edirsən,

Zavallı qalmağa yazıq olmağa.

Gəncliyin çiçəyi doğanda səndə,

Gülməmiş başlayır qonçan solmağa.

Səninlə yaşayan fağır insanlar,

Həyatın sırrını açmırlar sənə.

Boylanıb qalxırsan çiçəklər ilə,

Satılırsan ay qız pullu kimsəyə.

Səhər hisli damda, tüstü içində,

Təndirdə ypaırsan güllü çörəklər.

Tutqun gözlərindən yaş axıdanda,

Sinələrdə necə titrir ürəklər.

Sonra axşama dək ilmə çalırsan,

Həm əlin həm xəli, qızıl boyanır.

Sızır barmağından qan damlaları,

Saldığın naxışda çiçəklər qanır.

Bir müddət dünyada ömür sürürsən,

Qoynunda açılır neçə qunçəcik.

Bəslənirlər, necə sən bəslənibsən,

Onlara yenə də «kəndli» deyirik.

Budur ərmağanı, budur sovqatı,

Sənə bu müqəddəs padşahlığın!

Zəncirlər qırılır yer üzərində,

Ay gözəl! fikr eylə, bir düşün dərin.

Afriqanın qara duzlu qızları,

Atəşlər açırlar «Haylaslasi» yə.

Bayrağın qaldırıb iyirminci əsr,

Sənə mən nə üçün yazım mərsiyə?

Azəri gözəli, yürü şəhərə!

Dayanma, bu qədər səbr etdin, bəsdi!

Çatışaq tezliklə bir–birimizə,

Gəl qaçırdaq burdan emperyalisti.

Qaytararam

Ümid bağlamışam illərdir sənə,

Gəlişini necə gözləyirəm mən.

Buludlar axırlar mavi səmada,

Lətif bir yağışı izləyirəm mən.

İllərdir üzünə həsrət qalmışam,

Ha qınaya yadlar inan dönmərəm.

Qorxmaram şimşəkdən fırtınalardan,

Mən parlaq günəşəm, heç vaxt sönmərəm.

Atlanıb dalınca hayğıracağam,

Ötəcəyəm bütün dərəni–dağı.

Səni qaytararam öz vətənivə,

Bu yurdu udanmaz heç zaman yağı.

Güllər Səsi

Rəməzan ayının on altısıdı,

Min üç yüz otuz beş hicri ilində.

Erməni qudurdu, daşnaq qudurdu,

Urmuda oyndı Berno əlində.

Cümə günü axşam, gün batan çağı,

Urmuda gəzirdi Rus saldatları.

Şəhrə gətirdilər nəft nasusların,

Oda çəkəcəkmiş daşnaq, bazarı.

Vəhşət yaratdılar ilk öncə orda,

Vurub öldürdülər on beş nəfəri.

Cavan, qoca, uşaq əlləri yalın,

Çöllərə sığındı axşamdan bəri.

Saldatlar şəhəri qoruq etdilər,

Asudə qarətə girdi daşnaqlar.

Hər yana nasusla nəft səpələndi,

Tustu qalxdı göyə odlandı bazar.

Çıxartdılar Ruslar malı şəhərdən,

Boşaldı dukanlar tamam, o gecə.

Zərgərin, baqqalın, yünçünün bütün,

Apardılar malın namərdcəsinə.

Daşnaq dəsisəsi, Rus əmri ilə,

Gecə səhərə dək talandı Urmu.

Şairin ürəyi necə yanmasın?

Alavlar içində, ah! yandı Urmu.

Berno uyandırdı, daşnaq Erməni,

Urmu fəzasında səhərə kimi.

Analar fəryadı qalxdı göylərə,

Kəsilmədi asla güllələr səsi.

Dan yerindən şəfəq yayılana dək,

Daşıdı daşqalar malı çöllərə.

Günəş düşər–düşməz dənizin üstə,

Timçələrdən alav qalxdı göylərə.

Urmunun bazarı yandı kül oldu,

Erməni silirdi tariximizi.

O evsiz, ulussuz, yurdsuz, yuvasız,

Obasız, vətənsiz istəyir bizi.

Alçaq təpələrdə vurnuxan quzğun,

Qartal yuvasında yaşaya bilməz.

Namərd, mərdi görsə gün işığında,

Qarşısına çıxmaz, qabağa gəlməz.

Gün çıxar–çıxmaz o Urmudan qaçdı,

Şəhri dağıltmışdı bayquş nəfəsi.

Urmuluya qoydu od, alav, cəsəd,

Analar fəryadı, güllələr səsi.

Kəsik baş

Burda, Qum şəhrində bir məzarlıq var,

Ona xalq içində deyilir: «Şeyxan!»

Bu qanlı məzarlıq yüz il olar ki,

Qoynunda saxlayır bir ulu insan.

Xalxalı Urmuy, Seyid Məhəmməd,

Urmiydan bura meraca gəlmiş.

Onun kəsik başı, kəsik qolları,

Yüz il bundan qabaq yurda yüksəlmiş.

Acı hikayə dir, acı bir nağıl,

Acı bir hadisə, acı macəra.

Şərhinə kimsənin taqəti yoxmuş,

Mənim necə gələr taqətim buna?

Qoy əvvəl həyatın söyləyim sənə,

Məzar sahibinin qissəsin deyim.

Sonra halın olsa, dözə də bilsən,

Zamanənin cövrün–cəfasın deyim.

Yerləşirdi bir gün «Yeddi Dəyirman»,

Gözəl Urmiyanın lap qucağında,

Otuz beş il orda ömür sürmüşdür,

Təqvalı bir seyid yetgin çağında.

Seyid Qafar oğlu seyid Məhəmməd,

Min üç yüz hicri də buraya gəlmiş.

Zənganda, Tehranda dərs oxumuşdur,

Sonra Urmiyaya gəlmiş yüksəlmiş.

Ramazan ayının on doqquzuydu,

Əhya saxlayırdı seyid məhəmməd.

Qur′an oxuyurdu namaz qılırdı,

Həm «bikə ya Allah» çəkirdi əlbət.

Beş daşnaq duvardan aşdı içəri,

Birdə Rus saldatı qabaqlarında.

Girdilər otağa, dedilər: «Malla!

Səni öldürməyə gəlmişik bura.»

İki rəkət namaz üçün izn aldı,

Amma baş səcdədən qaldıranmadı.

Ayaq üstə durub qəməsin çəkdi,

Daşnaq, əhvalına heç də yanmadı.

Kəsik baş fırladı səccadə üzrə,

Baxa–baxa qaldı onun gözləri...

Peyqəmbər nə´ti

Butu–butpərəsti eyləyən yalan,

Zalimlər qəsrinə vəlvələ salan.

Şahların şəmşirin əlindən alan,