Sərbəst şeirlər   

Səninkidir

Ana

Körpə vaxtlarımda,

Beşiyimdə yatan zaman,

Layla çaldın həzin səslə,

Nəğmələrlə yuxu aldım,

Röyalarda seyran qıldım.

İməkliyə-iməkliyə,

Ta atışdım yeriməyə,

«Tatı-tatı bala»,

Deyə,

Nəğmə qoşdun, qoşma dedin.

Oxşamalar gülləndirdin.

Qışda ağır gecələrdə,

Tapmacayla şe´rlərlə,

Nağıllarla başım qatdın.

Qoşma dedin pərdə pərdə.

Məndə olan bu şəlalə,

Həyəcanı sən oyatdın,

Cür-bə-cürə söz öyrətdin.

Yağış yerə damlayanda,

Qış ötülüb yaz çatanda,

Ulduz süzüb ay batanda,

Qızaranda dağda batı,

Qəmlə hicum eyləyəndə,

Gözlərindən yaş damladın,

Könülündən söz, bayatı,

Məni qıldın dərdlə aşna.

Boy atdıqca, iftixarla,

Boyuma sən boy boyladın.

Mənə corab toxuyanda,

Kürsüdə bağrına basıb,

Əzizliklə soy soyladın.

Beləliklə boya çatdım.

Yenə sözdən əl üzmədin,

Cavan vaxtım çaşan zaman,

Sözlə mənə inam verdin,

İncitdimsə çoxda səni,

Dodağın heç vaxt büzmədin.

Ürəyimin zəmisində,

Ana, şe´rin toxmun səpdin.

Öz oğlunu şair qıldın,

İncə qəlbə sözə malik.

Ana şerim bəs deməli,

Səninkidir, səninkidir.

Ana, mənim söz dövlətim,

Səninkidir, səninkidir.

Qurban olsun şe´rim sana,

Ey hünərli bilgin ana.

Söz dövlətim qurban sana,

Özüm ana, gözüm ana...

Sözü kəsgin

Həmədan danişgahında «Türk mədəniyyəti»

Movzuunda danışdığım munasibəti ilə.

Buəli mədfəninin nəzdində,

Həmədan şəhrinə bağlı «Biliyurd»!

Gəlmişəm, dinlə mənim sözlərimi:

«Səndə dörd yüz cəvanım dərs oxuyur,

Tikmişəm onlara mən gözlərimi!

Qoyma Təbriz silinə beynindən,

Qoyma köksüz yaşasın övladım.

Birdə çeynətsən əgər tariximi,

Qalxacaq etirazım fəryadım,

Sinən üstə qoyaram dizlərimi!

Elm ocaqlarını təsxir etdim,

Mən, şərəf qaynağı, adım Təbriz,

Mədəniyyət yaradıb ad etdim,

Səndə tarix boyu çox  saldım iz!

Burda axtarmalıyam izlərimi!

Təbrizəm, doğduğum hər bir fərdim,

Yeni hakim yaranır hökm eləyir,

Gördüyün dinlədiyin Düzgünə bax,

Elmi ötgün, sözü kəsgin danışır,

Tikmişəm mən ona öz gözlərimi.»

Bura «əl-Xəlil»dir

Bir dinlə Təbriz:

Burası «əl-Xəlil»dir!

Uzun əsrlər şəhəri,

Fələstin toprağının qaşdaşı,

Bilinməyir yaşı.

İbrahim hərəmini qucağında saxlayan yurd

Buradır!

Ətrafını sarmış yırtıcı ayı, ac qurd

Buradır!

Bəli, burasıdır.

Mən unudmamışam Kəfər Qasimi,

təl zətri

təl yasini

İndi təkrar olur o dəqiqələr,

Açılır qarşımda çox dəfinələr.

Şəhadət gənci var bu dəfinələrdə,

Qanlı qılınclar saxlanır bətnində onun.

Zənn etmə cinayət elə bugünmüş!

Tarixin ən əski səhifələrini,

Qana boyamışdır Bəni-İsrayil

Ləenu deyibdir Quran da ona

Əlləri zəncirə bağlanmış demiş.

İndi lakin bə´zən əllərin açmış

Özün üstün nəjaddan sayan şovunist

Musəlman qanına bələyir hər gün

Bura «əl-Xəlil» dir

Fələstin toprağının daş qaşı

Bilinməyir yaşı.

Qana bələndilər məzlum Ərəblər...

Onların da yaşları

Əl-Xəlil yaşı kimi heç bilinməyir...

İnsanlıq yaşı qədər yaşları vardır.

Ölməmiş burda öldürülənlər

Onların qanları

Mənim damarlarımda

Sənin damarlarında

Dolanır Təbriz.

Bura «əl-Xəlil»dir

Bosnada Serblər

Qarabağda Daşnaklar

Hamısı bilir ki

Bura «əl-Xəlil»dir...

Sultan Ərk

Mən yaramdan qan gedəndə,

Bivəfalar yan gedəndə,

Qorxmadım tərpənmədim heç,

Göylərə yüksəldi başım,

Canımı cananıma qurban edəndə.

Gün bə gün başım ucaldı,

«Ölməsin  Düzgün» eşitdim.

Kölgəsində ərlərin ərlər yaşadı,

Ərki millət qəlbinə sultan edəndə.

İnqilab oldu,

Yuvasız qaldı düşmən,

Qorxdu düşmən...

Qaçdı düşmən

Qaçmağilə millətə yol açdı düşmən...

Bir əmanət tək sənə tapşırdı Düzgün:

«Ərk»dir bu,

Yıxma nadan! rişəsi çox bərkdir bu

Candı cananın evində

Millətin qəlbində,

«Sultan Ərk»dir, bu.

Naşad

Yuxlasın həştisində qoy qapıvın,

Yeri yoxdur, yuvası yoxdur onun.

Dar-dünyada sərvətin seyr et:

Döşəyi, yorqanı: iki qardun.

Sənin ol saxtakar cəlalına heç,

Dəyməz əsla inan onun ölümü.

Gündə onlarca insan öldürüsən,

Qorxmadan,

Heç çəkinmədən vurusan!

Gecədir indi,

Qoy yatıb yatsın

Balaca bu səfil sərgərdan

Gündüz öldürdüyünlərin oğlu...

Yeni kənddən gəlib o Təbrizə

Anası: «-Şəhrə get bala! iş tap

Qeyrətinlə çörək qazan da»

Demiş.

Sənə bir zəhməti ki yoxdur onun

Gir ev içrə, qazanda asmışlar

Həmdə, çoxlu yemiş.

Təbrizin neməti sənin olmuş!

Nə bilim kimlərin döliymişsən!

Buda təqdirdir ki şirazdan,

Gələsən burda şahlığa cəllad!

Qapıvın həştisində bürgələnə

Qarduna,

Yata naşad.

Həyat danışar

Təbrizim! qeyrətinmi cuşa gəlir?

Qarabağda kəsildi əmcəklər!

«Mığrı»da portaqal satan nakəs,

Sənəmi bağlayır özün? bilməm!

Son sözün deynə, susma, bəsdir, bəs!

Mən ki insanlığa vurulmuş uşaq.

Erməni, Rus, Fars bilməz idim.

Demə uydurma bir fəsanə imiş!

Belə bir gerçəyi bu aldanışı,

Mənə dövran açıb, zəmanə demiş.

Bu həqiqətləri kitab yazmaz,

Yaşayış göstərər həyat danışar.

Dinə namusa küsməsə insan,

Hər yetən fikrə-zikrə aldanmaz,

Canını yurduna edər qurban.

Yada uyma

Qardaşım boşla bu boş sözlərivi,

Mənə Təbrizli deyirlər əlbət!

Ərdəbil şəhri də irfan yurdum,

Mə´bədim, qibləgahım, canımdır,

Nə təfavot edəcəkdir mən üçün?

Vətənim, Azərbaycanımdır!

Yada uyma sənə yanmaz ürəyi,

Səni təhqir eləyib alçaldar.

Təbrizin tarixinə xor baxmış,

Qayıdıb başıva çırpar qapazı.

Onun öz xasiyətin mən bilirəm,

Üstüvə döndərəcəkdir Arazı.

Yolunu əymə gözəl Təbrizdən,

Gün  bə gün parlagilən göylərdə.

Qəlbimin mədfənisən, bidar ol!

Səndə Təbrizdi dəmadəm döyünür.

Yad sənə, Ərdəbilə fəxr etməz,

Sənilə Azərbaycan öyünür.

Hay

İnsan deməm sənə,

Heyvan da çox şərəflidi səndən hamı deyir,

Məndə inanmışam.

Tarix boyu səni tanıya bilməyib, azıb,

Qəflətdə yanmışam.

Dinin ki yox,

Şərəfin, namusun da yox.

Cəngəldə olsa da,

Heyvanlığın meşənin qanunu, aman,

O da heç yoxdu səndə, vay!

İnsan demək çətin,

Sənə,

Heyvan demək çətin!

Özünə ad nə qoymusan,

Hay Erməni?

A, hay!

Yada sal!

Sən ey dağ!

Səhənd, ey yüz min illər qibləgahı, ey ulu mə´bəd!

Sinəndə lalələr bitmiş,

Sular axmış, sel atlanmış,

Buruqlarında ahular cilovlanmış,

Bir çoxu itmiş.

Analar yasa batmış, dərdə qatlanmış,

Çadırlar, evlər odlanmış.

Yada sal gəl!

Səhəndim,

Ey ulu mə´bəd!

Füzulini görübsən sən,

Dədəm Qorqud ötüb səndən,

Və həm Zərdüşt peyqəmbər,

Nəbatini yada sal gəl!

Səhəndim!

Ey ulu mə´bəd,

Qaranlıqlarda atlanmağı görmüşsən,

Analar qəlbi içrə dağı görmüşsən.

Şəhidlər qanı axmış damənindən hər gecə gündüz,

Nələr sən görmüsən dağım,

Nələr,

Bir yada sal,

Gəl bax!

Sinən hekmət bulağı,

Təcrübə qaynağı,

Tarixin diyarı,

Yurdumun dəftər-kitabı!

Yada sal, gəl!

Səhəndim,

Ey ulu mə´bəd!

Elin tarixini danmaq,

Nə pis işdir!

Kişidirmi elin çakər edən hər naxələf?

Nə dövrandır ki yaltaqlar sənin sinəndə at çapsın?

Səhənd, ey yüz min illər qibləgahı!

Söylə tarixə,

Şəhadət vər ki: «pis işdir,

Elin hər nakəsə çakər nökər sanmaq.»

Yada sal gəl, xələf övladı,

Həm də naxələf qarnın qadasın,

Yada sal gəl!

Başıvın yüzlər bəlasın.

Bugün sinəndə otlaqlar,

Sürü seyrangahı olmuş.

Çobanlar ney çalır burda.

Sərin yaylaqlarıva el oba dolmuş,

Cavanın yurd salır burda,

Qocan da zövq alır hər dəm.

Nədir qüssə, nədir qəm, heçdə mən bilməm,

Elin qurbanlığı saysız hesabsız dır sənə.

Qəbul eylə bu şən gündə,

Keçən günlərini,

Bir-bir,

Yada sal, gəl!

Səhəndim,

Ey ulu mə´bəd!

Uzaqdan bir çoban səslir məni də,

Deyir:

Şair!

Bu yurdun qəhrəmanı, söz bilən insanı vardir, bil!

Vətən xali deyil asla,

Xələf övladı Düzgündən.

Məəllimlərim

Təbriz sözü qulağıma dəyəndə,

Canlanır gözümdə məəllimlərim.

«Hekmət mədrəsəsi», «Loqman», «Füyuzat»,

«Danişsəra» gəlir xəyal evinə,

Mənə qurur verir bu ad bu həyat,

Özümü Təbrizli kimi görəndə.

Kitabxanasında «Tərbiyət»in mən,

Görürəm oturub «Əmir Şəqaqi».

Onla oxuyarkən «Gülşən-i raz»i,

Ötürəm keçirəm bütün afaqı.

Mənə oxutduran «İqd-ülfərid»i

Burada öyrədən «Burhani» hanı?

Mə´nası Təbrizin «Meşkat»dir mənə,

Oxuyub sevdiyim «Me´racnamə»dir.

Gözlərim önündə o mərd kamil,

«Ağa Mirza Ümran», «Şərh-i Lüm´ə»si,

«Məntiq-i Kubra»sı, birdə «Əvamil».

Birdə üzdən iraq, elini danan,

Çörək-çıraq üçün bəzi aldadan,

Alim nümalara necə deyim mən:

Məəllim!

Bilirəm,

İzin verməzsən,

Sən, ana Təbriz!

Təbriz danişgahı hələdə sənin,

Xor baxır dilinə, olmaz ana can!

«Füzuli»siz, «Nasimi»siz yaşamaz,

«Möcüz»süz olanmaz ki Azərbaycan.

Hanı «Nəbati»nin «Raci»nin adı,

«Yusuf xas hacib»in ulu fəryadı?

Başım qala düşdü danişgahında,

Kaşkı getməz idim heçdə ora mən,

Tevrizə etdi elmin adiylə,

Bir sıra yalanı, fırıldaqları.

Dərdimi aparım burdan hara mən?

Sənlə danışmaq çin sözüm çoxdur çox,

Şikayətim var bə´zi məəllimlərdən,

Taleimdən əsla küskün deyiləm,

Sənə dönəcəyəm bilirəm vətən!

Özümü Təbrizli hiss eyləyəndə,

Mənə qurur verir bu ad, bu həyat...

Sən Zəngansan

Elimin başın uca tutan,

Qərinələr qəmin ürəyinə salıb utan,

Cəbhə yaran şəhidlərin şəhərisən,

Ön xət qıran şəhidlərin şəhərisən.

Sən Zəngansan qəlbimə can,

Başı uca Azərbaycan diyarısan.

Şəhidərinin qarşısında,

Utanıram mən.

Utanacaq övladım da,

Nəvələrim də.

Gələcək nəsillər də,

Aylar da,

İllər də...

Qəlb Yarası

Təbrizin Ərkinin ayağı altında,

Ərdəbildən gələn gözəl bir cavan,

sərildi yerə.

iki ağ göyərçin,

Başı üstündə,

Qopdu Ərkin sökük-tökük böyrünə.

Biri dedi:

- Bacı!

Başqası söylədi:

- Bacı! can bacı!

Söylə sözün bacı, başımın tacı!

- Bilirsən Ərkimin, qoca Ərkimin,

Ayağı altında yıxılan kimdir?

Topraqlar üzərə sərilən cavan,

Bu iyid oğlan?

- Yox bunu bilmirəm!

Kimdir, sən söylə!

Ərdəbildən gəlmiş aşiq iyiddir.

Yaralanmış qəlbi, məcruh sinəsi,

Kəsilmiş nəfəsi, batmışdır səsi!

Dərmanı tapılmır, dərmansız qalmış!

- Qanadımdan indi bir pər salaram,

Kaşkı oğlan onu götürə bilsin,

İşıqlı dünyaya üzünü tutsun,

Nəfəsin günəşə yetirə blsin,

Sinəsinin qanın pərimlə silsin...

Gözü Yaşlı Lövhə

Ana!

Geydin kəfən oğlunla birlikdə,

Gedib səngərdə yatdın qış günündə şanlı Təbrizdə.

Dedin:

«– Getsin bütün şahlar,

Ədalət bayrağı göylərdə yüksəlsin.

İmam gəlsin!

İmam gəlsin!»

Düşəndə yerlərə şimşad qəddi oğluvun, birdən

Dedin:

«- Cəllad vur mən də ölüm görsün vətən!»

Vurdu, səni cəllad qarşından.

Yıxıldın oğluvun yanında can verdin.

O dəmdə Ərdəbildə

Adaş oğlunla bir əsgər

Vurub saldı yerə fərmandehi,

Cəlladı bir anda

Özün də sonra öldürdü.

Səni öydü

Sənə fəxr eylədi

«Şəhr-i müqəddəs»də yatan əsgər.

Mənim göz yaşlarım durmur

Ana!

Ey «Burla Xatun» yadigarı!

Ey «Həcər» nəsli!

Yenə qarşında

Bir oğlun

Durub, amma utanır çox

Hanı şair

Hanı rəssam

Hanı xanəndələr gəlsin

Sənin şə´nində qalxıb göz yaşıyla lövhələr versin?

Əlin at rişəvə

Sən Azərbaycansan düşmənə bir parça odsan

Mənim qəlbimdə vulkansan

Əlimdə məş′əlim, nurum

Adın mə′na verir milyonlar insana.

Şəfəqlər, Kəsrəvilər, Rə′dilər, Yahya Zükalar

Sümsünən Karənglər varsa,

Sənin milyonlar uğrunda əziz canın qoyan vardır,

Uca dağlarda aslan tək

Xəbis gözlər oyan vardır.

Sayında addım-addım izzi-fərrin saxlayan vardır,

Sayan vardır.

Sözüm qurtarmamış hala

Babam sultan Səfiəddin

Yatıbdır Ərdəbildə gözləyir oğlu qiyam etsin,

Sənin uğrunda can versin,

Suvarsın rişəvi qanilə

Qan versin.

Sənə kökdür təməldir Ərdəbil, Təbriz!

Sən Azərbaycansan, Düşmənə bir parça odsan!

Əlin at rişəvə

At Ərdəbilə

Şah Xətayının qılıncın al ələ

Doğragilən sən naxələf evladıvı Təbriz!

Dönük çıxdı sənin əhfadıva

Kətdi dedi, məşdi dedi,

Göydən durub baxdı bizə.

Allaha da üsyan edib, din gətdi

Qol çəkdi bütün alçaqlığa, Təbriz!

Dilin dandı, elin dandı,

Özün həmdə peyəmbər sandı ol azğın!

İraq olsun qızıl başlar gözündən.

Sil

Üzündən ləkkəni Təbriz!

Sən Azərbaycansan, bir muqəddəs məqbərən vardır –

Muqəddəs şəhrimizdə, Ərdəbildə,

Babam Sultan Səfiəddin yatıbdır!

Gözləyir oğlu qiyam etsin...

Xəyal Pilov

Könlümün macərası

Bir Qaşqayı insanının öz keçmişidir:

Dodaqları tikilmiş,

Çiçəkləri solub tökülmüş,

Başı əkilmiş,

Dara çəkilmiş,

İyid el oğullarının macərasıdır.

Mən nədən qorxacağam?

Məni minlər dəfə güllələdi düşmən.

Qanım axdı yerə,

Yerdə qaynadı.

Diləyimi topraqlara tapşırdı vətən.

Toprağın rəngi,

Aşura zöhri kimi,

Qip qırmızı oldu.

Mənim qanım coşanda

Sel olub aşıb daşdı,

Dağlar bir-birə yanaşdı,

Dəmirlər qaynaşdı,

Yerə lə´nət yağdırdı.

Mən Aşura oğluyam!

Əli Əsğər qanı damla-damla dilimə axdı.

Dolu buludlarda,

- Heyranlıqla -

Göylərdən çağlayan elimə baxdı,

Ağlayan elimə baxdı.

Dünyanın ən məkkar tülküsü

- İngəlizləri -

Qavdım yurdumdan...

Qanım şəmşirə qələbə çalanda,

Düşmənin caynağından -

Toprağımı alanda,

Yad edirdim o günləri:

Altmış min qaşqayı atlısını,

Sovlət-ol-dovləni...

Mən boğdum vətənə girən düşməni,

Qurtardım itlərdən gözəl vətəni.

Sən nəyən ki boğa bilməyəm səni?

Gəmimin içində gəmiçiyəm mən

Yoxsa gözlərimi çıxardıran sən?

Yeyə bilməyəcəyən!

Bu,

Xəyal pilovdur!

Mənim islam dinim

Qaşqayı vardır,

Madam ki Türkcəsi vardır.

Türkcəsi yaşar,

Qaşqayı yaşayana kimi.

Türkcə elindir

El də Türkcənin.

Biri-birindən ayrılmaz gül-bülbül kimi,

Buda bir dildir minlər dil kimi.

Elə yaşamaq haqqı vermiş,

El də onu yaşatmış.

Qaşqayı ilə birlikdə dili var,

Dili ilə birlikdə bir vətəni var,

İran adlı.

Buda bir vətəndir minlər vətən kimi.

Elsiz vətən

Vətənsiz də el

Mə´nasız olar.

Çünkü vətən

Elə yaşamaq haqqı vermiş,

El də onu yaşatmış.

El ilə birlikdə Türkcəsi var,

Türkcə ilə birlikdə bir vətən var.

Vətən ilə birlikdə bir ulus var,

Uzun uzadı bir ulus.

Dünyanın harasından başlar harasına qədər,

Altaylardan qıbçaqlara qədər

Bir ulus ki,

Elə yaşamaq haqqı vermiş,

El də onu yaşatmış.

El ilə birlikdə bir ulus var,

Ulus ilə birlikdə bir də dini var

Bir milyard insanın könülünü alan din,

Elin, Türkcənin, vətənin, ulusun dini.

Elə yaşamaq haqqı verən

Dilimi, elimi, vətənimi, ulusumu, sevməyi öyrədan din

Kötüyümü, kökümü, rişəmi sevdirən din.

Mədinədən, Məkkədən, Kərbəladan gələn din.

Bu mənim kökümdür, kötüyümdür.

Dilimdir, vətənimdir.

Elimdir, ulusumdur.

Keçmişimdən gələn səsdir

Gələcəyimə verdiyim nəfəsdir.

Səssiz, nəfəssiz olmamış dinim,

Mənim İslam dinim.

Qoyma Getsin Zənganı

Bax!

Bəşər tarixi anlatmış mənə

Hansı xalqın kim dili ölmüş, zavala uğramış,

Varlığı getmiş o xalqın, ibtihala uğramış.

Dil ölərsə,

Aç gözün bax tarixə,

Xalq ölər, millət ölər.

Hidəcilər, Şah Xətayilər, Nəsimilər ölüblər yüz kərə,

Düşməsin dildən dilin,

Ölməsin şanlı elin...

İnqilab oğlu, şucaət nəslisən,

Şahları cəlladları sən əzmisən,

Qoyma qalsın şahçılar məfkürəsi bu molkdə.

Milli zülmün tozların sil

Milləti canlı cəsədli quylayanları tanı

Qoyma getsin Zənganı

Sən Koroğlu nəslisən qəlbindəki üsyan hanı?

Əymə ağzın, düşmənə qarşı ağartma dişlərin.

Cəngi çal, cəngi oxu,

Vəlvələ sal düşmənin ərkanına

Türksən qeyrət kanı

 Milləti canlı cəsədli quylayanları tanı

Qoyma getsin Zənganı...

Deyirəm

Mənim dilim böyük bir-

Xəzinənin şah kilidi,

Keçmişdən gələn səs,

Gələcəyin ümidi.

Mədəni mirasların-

Qaynağıdır Türkümüz,

Hekmət fəzalarında-

Uçan çalağanların

Caynağıdır Türkümüz.

Göy Türk əlifbasıdır,

Uyğur yazıları.

Onun varlığındadır-

Sümərlərin açarı.

Odur ki mən dilimə: Ətiqilər

Xunəcilər deyirəm,

Himmətilər Hidəcilər deyirəm.

Dünyaya hekmət yayan

Söhrəvərdi, Miyanəci deyirəm.

Əsirəddin, İzzəddin,

Nizaməddin, Hillilər,

Avəcilər deyirəm.

Bayatılar, laylalar,

Qoşmacalar dilidir

Bu Qaraquşlu dilim.

Baylar, Bayatlar dili

Oğuzlar, Madlar dili,

Böyük adlar dilidir,

Mənim bu Türkü dilim.

Hər şəhərə, hər evə

Hər bir kəndə deyirəm,

Dilimə Sultaniyə, Xudabəndə deyirəm.

Qurulan Kərbasiyə,

Xaqaniyə deyirəm.

Qərbə, şərqə səslənən Zənganiyə deyirəm.

Sən nə desən de gilən

Mən bu dilə:

Nəsimilər, Vaqiflər, Füzulilər deyirəm.

Elm ocağın yandıran,

Hülulilər deyirəm.

Bəstənigar, Heyratı,

Çargah, segah deyirəm,

Anaların qəlbində

Dərin bir ah deyirəm.

Hökümə Bilurilər,

Sübuti, Şəhidilər,

Münzəvilər deyirəm.

Pir Türkistan adlı,

Bayatlı Xacə Əhməd Yəsvilər deyirəm.

Ey ucalardan uca,

Qurqudlardan da qoca!

On min illik tarixin,

Canlı şahidi dilim!

Folkolorum, təranəm,

Nəğməm, atasözlərim,

Eşqımın dəryasının

Təki, vahidi dilim!

Mənim Zənganlı dilim!

Azərbaycanlı dilim!

Böyük imanlı dilim!

Dili Qur´anı dilim!

Yada sən sinə gərdin,

Məni bu dinə çəkdin.

Ey mənim Allah ilə raz o niyazım dilim

Dinimi dörd bucağa,

Sərən sərəfraz dilim!

Sən mənim vicdanımsan,

Damarımda qanımsan!

Bu dilə izzət, ismət, şərəf, qeyrət deyirəm,

Öz dilimə ədalət, uca himmət deyirəm.

Heysiyyətim dir mənim,

Elim, yurdum, vətənim.

Bu dildə danışanda

Əbhər, Xurrəmdərəli,

Sultaniyə, Qeydarlı

Hidəcli, Mayan şanlı

Zənganlı adlanıram.

Bu dil ilə gülürəm,

Alışıram yanıram,

Dərin məzmunlu sözü

Mən bu dildə qanıram.

İndi lap gözün çıxsın

Burada,

Türkü dildə

Oxuyuram yazıram.

İnsanlığa xor baxan

Məni dilsiz istəyən

Dinsiz şovonistlərin,

Məzarını qazıram.

Yalnız Allah önündə, həqq qarşısında əyil

Vur oğlum qoy qalxmasın,

Şovonist, insan deyil.

Coklara mə´ruz qoyma,

Tarix adlanan dili,

Bada verərsən oyan

Yüz milyonluq bir eli.

Sənə elmin qapısın,

Açan açardır bu dil.

Zülmətli qış gecəsi,

Çiçəklənən, güllənən,

Sicillin kimliyindir,

Oğlunu əcdadına,

Bağlayan iliyindir,

Bu şirin türkü dilin.

Şərəf ünvanlı dilə

Sən güvən, qoy sənə də

Güvənsin şanlı elin.

Şe´irin Qartalı

Zərrə tək Allaha çatmaq arzusuyla

Şö′lə çəkdin,

«Zat-i Heydər» dən söz etdin,

Gördün ənvarın haqqın.

Sən ?ələstə? bağlanıb,

Qalu-bəla dən dəm vurub,

Aldın iqrarın haqqın.

Arif-i ayati həqqsən,

Aşiq-i didar-i həqq,

Himməti! ey məhrəm-i əsrar-i həqq!

Kayinatə eylədin izhar sirri ləm yəzəl,

Mustafa və Murtəza övladına

Hər iki aləmdə, Allah

Yar etsin zatını.

«Arizin firdovs billəm

Gözlərin kövsər onun.»

Söyləyib, ol şah-i mərdan, Əli-yyi Murtəza,

Mustafa dürdanəsi

Heydər-i kərrar, imam həl əta

Vəsfi ilə başladın divanının başlanğıcın.

Eşq olsun, Himməti! Övladına,

Zikr-i xeyrin eyləyib,

Toplantı qurmuşlar sənə.

Sən şəhidlər mülkünün təqva yayan məddahısan,

Hidəcilər, Söhrəvərdilər diyarından gələn fəryadsan.

Baş əyir dünya sənin qarşında minlər dəf´ə,

Bax!

Tapmadı qəbrin əgər müstəşrəq-i yengi cahan,

Anmadı, zikr etmədi Edvard,

Ripka, səndən heç,

Gəl gör övladın bu gün,

Qur´anın bayrağı yüksəlmiş diyarda,

Yad edir hörmətlə səndən

Baş əyirlər

Dünyalar təqva-fəzilətlə dolu,

İncilər ilə coşan

Dərya kimi divanına.

Mən də bir şair kimi

İftixar ilə adın çəkdim bu gün

Ey dərin məzmunlu şe′rin qartalı

Himməti!

Bu gün sahib çıxan varmış sənə.

Qeyrət eylə, eşq ilə

Yad edir övlad səni.

Himməti!

Sən də əhsən söylə,

Övladın əcəb himmət edir...

Batı İti

Sən deyirsən qərbdə

-Avrupada, yengi dünyada-

Kimsə öldürmür

-Əqidə üstündə-

Kimsəni.

Bəs, bu fırtına nədir:

Bonada

Herskdə

Filistində

Şuşada

Kişmirdə

Yox qardaşım!

Yalandır.

Batı, yırtıcıdır

Qanlı şəfəqlər düşərgəsidir...

İnan buna.

Amma biz,

Tarix boyunca,

Hekmət dənizinə çevrildik.

Həkim Xuncilər,

Şəhabəddin Söhrəvərdilər

Hidəcilər yaratdıq.

«Cahan çün xal o xət o çəşm o əbrust.»

Dedik.

«Ki hər çizi be cayi xiş nikust.»

Söylədik.

Bir az dərin düşün

Atila, Teymur,

Mədəniyyət asarı miras qoyan sərdarlar

Dünyanın dörd bucağına hekmət yayan sərdarlar iydilər.

Amma sən gəl seyr et

Hitleri

Netanyahunu

Vasiluiçi

Quçaryani

Daha hər hansı bir batı itini.

Və

O itlər babaları dalınca sümsünən köpəklər başçısı

Quldur

Rza xanı...

«Məmməd Nəfti»ni...

Oqul

Anam məni əllərilə

«Qızıl suya» velləyibdir,

«-Bura olsun vətən.»

Deyib.

Öz gümüşü tellərilə

Yay vaxtında yelləyibdir,

Ürəyimi sakit edib.

Qızmar odlu beşiyimdə layla deyib nəğmə qoşub,

Alıb məni qucağına dəniz kimi daşıb coşub.

Mən anamın ağır ağır

Günlərini qaraltmışam,

Gözlədiyi qoç olmuşam.

Ağ baş ana! olma fağır,

Yurdum üçün can atmışam,

Sanma hələ yorulmuşam.

Mən yenidən qaytararam sənin bahar başlarını,

Qoymaram ki düyün vursun birdə çatma qaşlarını.

Qırmız rənglə əzəl gündən

Qırılmayan ülfətim var.

Odur indi odlu günəm.

Danışmayın məhəbbətdən,

Namərd yada nifrətim var.

Haqlıyam ki mən öyünəm!

Əllərimdə göyə qalxan xırda-xırda bu məş′əllər

İmperyalizmin bağrına sökə-sökə edər səfər.

Denə yada agah olsun,

Ürəyimdən qalxan atəş

Ağca kölə dönməyəcək.

Qulağına denə alsın,

Burda olan parlaq günəş,

Sönməyəcək, sönməyəcək.

Donun yığıb gedəcəkdir od yurdundan çirkin zülmət,

Ellər ona bəsləyəcək həmişəlik dərin nifrət.

Aman Ərkim Sökülür

Ay ellər, ay obalar!

Deyim olun siz xəbərdar,

Ana Təbrizimdəki

Ucalan Ərkim

Ağlayır, yaş tökür,

Havar, havar,

Yoxdur qərar!

Ləhzə-ləhzə başından

Yeni-yeni daş kərpiçlər

Xarha xar tökülür

Aman! Ərkim sökülür!

Zamanlar olurdursa

Görmüş idi bu qoca dünya

Həm də səmada çıxan,

Qit´ələrdən qit´ələrə,

Aşıb varan

Ay ulduz,

Odlar ölkəsindən çaxan

Şüali sönməz günəş...

Həm qalxırdı göyə atəş!

Şanlı varlı cəlallı

Şənlik içrə qərq olmuş

Ərkimin dörd dovrəsindən,

İndi şahiddirlər həmən

Nurlu zirvə sahibi-

Olan Ərkin zavalına.

Yığmayırlar day yığva

İndi aşıqlar burada

Axmayırlar gözəllər

Onun şüayə qərq olmuş

Əfsanəvi unudulmaz

gözəl qəsirlərində.

Çalmayırlar aşıqlar saz,

Qopmayır day bülbülün

Boğazından əsla avaz.

Aman! aman! qurdu dut,

Ağır zülmət ağır sükut,

Bürüyübdür Ərk yurdun

Baxma belə məbhut-məbhut

Dayanma, qalx! axır xun!

Ölmiyəcəksən

Dinləyin:

Dinləyin çöllərdə qalan ağaclar.

Dinləyin siyrilmiş solmuş yamaclar.

Dinləyin uğurlu yalçın qayalar.

Dinləyin bir məni.

Könlümü basıbdır acı yaralar...

Qızıl od içindən törəmişəm mən,

Alovlar göylərə qalxıb köksümdən

Uçqan ruhum belə, sığmayıb yerə.

Yaşayıb günlərdə,

Yaşayıb aylarda.

Yaşayıb illərdə

Deyibdir ucadan dünyaya:

Şair!

Ölmiyəcəksən...

Səsini illərdə dinləyəcəklər,

Adını dillərdə söyləyəcəklər,

Çəkmələr altında qanın sızacaq,

Yazacaqdır:

Şair!

Ölmiyəcəksən...

Zindanlar canını çürüdəcəkdir,

Sanma ki ölümə yürüdəcəkdir,

Kündələr bu sözü yeridəcəkdir,

Satqınlara nifrət,

Şair!

Ölmiyəcəksən...

Güllələr canını dəlib keçəcək

Boğazını kökdən bir ip biçəcək,

Başın üstə bulud belə yağacaq:

Rahatca yat,

Şair!

Ölmiyəcəksən...

Ərkə öz yiyəsi yiyə duracaq,

Pinəli barmaqlar qılınc vuracaq,

Satqının, yaltağın qanı axanda,

Deyəcək xalq:

Şair!

Ölmiyəcəksən...

Burax alçaqları, qoy bağırsınlar

Səni güllələrə qoy çağırsınlar...

Alqış olsun sənə, yenə də alqış,

Ey geniş kütlənin dili, keşiyi,

Milyonlar şairi!

Arzular, umudlar, həsrət beşiyi,

Milyonlar şairi!

Ölmiyəcəksən,

Ölmiyəcəksən!

Milyonlar şairi,

Milyonlar şairi!

Aydın Üfüq

Göyərçinlərimiz bir gün tapılar

Gözəllik, məhəbbət əlindən tutar.

Öpüşdür ən kiçik nəğmə o gün, bax!

İnsanlar

Bir – birə

Qardaşdır ancaq!

Daha bağlamazlar ev qapıların

Qıfıl nağıl olar

Könül isə bəsdir

Diriliyə o gün.

O gün mə′nası hər sözün sevməkdir,

Son sözün çin, sözlər dalı gəzməzsən.

O gün ahəngi hər sözün həyatdır,

Son şe′rim çin mən də qafiyə dərdini çəkmərəm asla.

Bir gözəl nəğmədir o gün hər dodaq,

Ən kiçik nəğmə də öpüşdür ancaq!

Həmişəlik gəlsən sən o gün əgər,

Gözəlliklə bir olsa məhəbbət,

O gün ki bir də biz göyərçinlərə.

Yenə sərpək dənə...

Mənsə o gün üçün intizardayam

Hətta əgər belə daha olmayam...

Hotel

Bura gəlir hər cür adam

Səhər axşam.

Əhvazdan, Tehrandan

Oğlan gəlir, qız gəlir.

Zəncandan, İsfahandan,

Ağalar, xanımlar,

Müsafirxanaçıdan otaq alırlar,

Neçə gün qalırlar.

Mənim otağımın bax lap dibində.

Hər cürəsi görünür.

Fəhlə həyatından xəbəri yoxlar,

Kəndlinin dərdini heç bilməyənlər,

Mə′murlar, pullular, axmaqlar, xollar,

Çoxlar, çoxlar.

Hələ xaricəli də buraya gəlir

Amrikanın Yankı qızı oğlanı,

Tüklü, yünlü, vəhşi,

Turistlik adilə

Vəhşilik edən, pul güdən.

Bura gəlir hər cür adam,

Səhər, axşam.

Acı cəng

Bu acı cəng nədir?

Kimdi soxulmuş vətənə?

Kim izin verdi girə xəsm bu dəşt-ö-dəmənə?

Sən, özün bir vətən oğlu sanaraq

Heçdə aldınmı önün böylə təcavüzkarın?

Xırdala sözlərini, hər nə varın söylə mənə!

Bəxtiyar indi Parisdə səni alğışlayaraq,

Əməlin xatirinə dəyqədə çimdik çalaraq,

Müjdə ərbablarına göndərərək padaş alır.

Səni gündən günə İranda oyuncaq kimi fırlandıraraq,

Millətin eşqinə amalına xor baxmaq üçün

Meydana salır.

Önünə hər gələni öldürüsən vicdansız

Partladırsan bizə bomba, Amerika bağırır.

Savaki – şahçı bütün ziddi bəşər ünsürlər

Meydana atdı səni boğmağa fəryadımızı

Qaynayır qanımız indi sənə lə′nət yağırır.

Maska vurdun üzünə, əldə əsarət ipini,

Liberallar əli ilə salasan boynumuza.

Odladın evləri bombayla həyasızcasına,

Öylə dəhşətli ki yandırdı odun qəlbimizi,

Adını qoyma bəşər sən, sənə yox istixlas.

İnqilab eyləmişik, tac-i kiyan qavzamışıq,

İrəli yüksəlirik biz iri addımlar ilə.

Bu polad əzmimizin kimsə dayandırmağını-

Bacaranmaz daha, sən

Kimdi göstər mənə o?

Sənə və′dəylə rəyasət verəcəkmi Reyqan?

Sən əsil oğlu deyilsən vətənin, ey şeytan!

Corc Bal sən kimi bir xayini təşviq edərək,

Sevinir İrana birdə qayıda istibdad.

Nə «zərurət» tanıyırsan, nə «güzəştə» nə də «hal»,

Nə «siyasət» nə də ki «mərhələ» nə «istiqbal»,

Sən kimi naxələf evladın əlindən fəryad!

Bax gözəl yurdumuz ötrü yerə düşmüş pasdar,

İnqilab oğludur o, qanmayacaqsan bunu sən.

Öylə xudxah bəşərsən ki sənə yoxdu vətən.

Səs səsə versən əgər min Amerikalı ilə

Yenə də inqilabın öz təriqi, öz yolu var,

Gedəcəkdi irəli, dutmayacaqdır ki qərar...

Rəhbəriyyət səni aldatmış, öyünmə özünə!

Rədd ol, it, get, daha bəsdir ki!

Yetər bunca xəyanət pişə!

Utan indi, belə qarşımda dayanma, durma,

Boynuna taxma mubarizlərin armın, azğın!

İnqilabın təməli gördü əlindən tişə.

Qarpıza işləyən ol beynini satdın beginə

Bomba verdi əlinə qan sorucu İsrayil,

Səqfin altında qalıb öldülər yüzlər insan,

Nə nubuğ əhli imiş sən! ölü qalxır yerdən!

İşi sahmanladı bir ləhzədə də İzrayil.

Sən eşitmək bacara bilməz idin,

Tinətin pis idi,

Heç dinləmədin İnqilabın nəğməsini.

Amerikanı yıxan gur səsini.

Fırtına qaldıraraq qana boyadın vətəni,

Mauistlər sənə «bəh bəh!» dedilər, «can!» dedilər,

«Naxələf oğlun olubdur.»

Anana

«Yan!»

Dedilər.

Elə zənd etmə ki bombayla bizi öldürsən,

Da qiyamət qopaçaq,

Güllər solacaq,

Günəşlər batacaq!

İnqilabın ağacı,

Bar gətirməz olacaq!

Bil ki şahlar şahının dərgahı od püsgürmüş,

Sutunu sınmış ila-axirə istismarın.

Bura İran deyilir

Qəhrəmanlar vətəni!

Gözün aç, yaxşıca bax,

Yaxşıca dinlə məni:

Azərilər qoruyubdar əbədi atəşini,

Daha bu ölkəyə dönməz yenədə istismar...

Haqq deyib, haqq eşidib, haqq yazaram,

Düzgünəm, bil, tanı sən!

Ağ dona tez düşəcəkdir ləkə, əlbəttə ki mən

Sənə əhsən demərəm böylə cinayətlər üçün.

Uçğun daxma

Tarixin iylənmiş səhifəsində,

Əsirik, ay aman!

Şeytan toru təki yan-yörəmizi,

Buruyubdur duman.

Əriyir uşaqlar bir parça buz tək,

Gəl bircə dayan!

Gülünc eyləyirlər istəyimizi,

Atəş aç! oyan!

Çək başıva elin qızıl meyini,

Aldanma Tatlara!

Unudma virana uçğun daxmavı,

Qoşulma yadlara.

Uğurlar!

Dur fışqırt əmcəklərini,

Yad yurda səpələ təmiz südünü,

Bitsin orda yenə odlu çiçəklər...

Yandı Urmu

Hicri 1335-nci ildə Urmunu daşnak ermənilər od çəkmişlər. Bu munasəbətlə böyük inqilabçı şair «Təqi Rəfət» farsca şeir yazmış «Təcəddüd» Gündəliyində nəşr etdi.

Aşağıdakı sətirlər onun şeirindən ilham alınaraq yazılmışdır.

Yandı Urmu,

Yandı Urmu,

Xoşluq ümmidi var idi sinənsində,

İranın baxtı açılmışdı səsində.

Gün bə gün abad olurdu,

Şad olurdu.

Düşmənin hər hiyləsi bərbad olurdu.

söylə Tanrı,

Hansı şeytan şərrinə tullandı Urmu?

Yandı Urmu,

Yandı Urmu!

Zülm,

Köksün Urmunun etdi pərişan,

Eylədi cansız, qərarsız, qıldı viran.

Qoymadı cəllad istibdadı əzsin,

Əzmini etsin nümayan.

Vah! ay

Qara baxt içrə

Allahım

Aman

Odlandı Urmu,

Yandı Urmu.

Öz ətəyində gəlib düşmən becərtdi,

Bu nə qəmdi, bu nə dərddi?

Düşmənin aldı qadasın

«-Sən qonaqsan!»

Söylədi:

«-Al, baldı, qənddi!»

Saxladı qoynunda

Vay Allah

Düşmənə aldandı Urmu,

Yandı Urmu,

Hər qaçaq namərd onun qoynunda qaldı,

O sığınmaq çün gələn nakəslərə

Evlər də tikdi, yer də saldı,

Qəlbi dərya tək, güvəndi dağlara,

Lakin nə gördü?

Bir iki gün keçməmişdi, fikrə daldı

Vay o güllü günləri ötdü, savuşdu.

Etimad etdi, inandı,

Yandı Urmu,

Yandı Urmu,

Amma mə′yus olma heç vaxt,

Allahın fəzlin  dayaq et.

Ellərə ümmidi,

Sən,

Dərya qırağında  mayaq et.

Qoy sənin əzmin, iradən sarsıda düşmənləri,

Sən yə′si qav, əzmi mayaq et!

Qoy acı günlər fəna olsun, yox olsun,

Ellərə vurğun olanlar yurda dolsun.

Bax!

Bu dərdə, himmətin dərmandı Urmu,

Yandı Urmu...

Üfüq

Dəniz qarşımda durmuşdur

Nə durmuş,

Dalbadal tufan qopur ondan

Xəyalda kayinatı seyr edərkən

Bax dalır insan

Üfüqdə

Ən uzaqlarda nə var bilməm,

Nədənsə tufan ağlımdan çıxartdı hər nəyi birdəm.

Sonu,

Rüyalı bir dünya,

Mənim eşqimdir amalım!

Dayan!

Qoy bir yada salım,

Qara tufan gedəndən sonra mavi bir dəniz,

Əlbəttə mavi.

Həm də aydın bir səma,

Bir göy qalar ondan

Xəyalda kayinatı seyr edərkən – ,

Bax dalır insan!

Mənim şəhrim, mədinəm, arzu yatmış üfüqlərdə

Onu görmək üçün qardaş

Qara tufana ol yoldaş

Mənə aydın üfüq lazım

Nə lazım can, nə lazım baş...

Bu sahillərdə qəm var, qüssə var,

Həsrət sürür fərman.

Dəniz qarşımda durmuşdur,

Nə durmuş,

Dalbadal tufan qopur ondan...

Mən insanam mən insan

Məndə «iman» var

Və həm iman dolu sevgi, məhəbbət, mehribanlıq,

Şənlik, insanlıq, fəravanlıq,

Və hərzaddan daha yüksək

Ürək var,

Çırpınan bir qəlb var,

Həmdə dilək var!

Ən sonu

Aydın üfüqlərdən gələn rüyalı bir dünya!

İcbarı İysar

Urmiyə danişgahında qurulan «səbk Azərbaycanı» qurultayında çıxısımı ləğv edən nadanlara.

Başım üstündə «Ələsgər» adlı bir alçaq yenə durmuş

O,

Gizli pərdə ardından

Fəravan əmrlər vermiş!

Mənə mane´ olur nakəs,

Deyir ki:

«- Söyləyin ustada bəsdir bəs!

Danışma «Səbk-i Azərbaycanı»dan!

Bizimki bir nümayışdır,

Fırıldaqdır,

Ötür qoy oynayım, dinmə!»

Deyir:

«- Fəryad qalxar sən danışsan bu qurultayda

Bütün Ellər.

Səni alqışlayar dillər.

Və məndən də alar nani, çirağı, həmdə ki yağı...»

Deyir, qorxur,

Deyir, qorxur...

Gəlib yaltaqlanır:

«- Ustad! iysar et! danışma

Bayıs olma bir tikkə nanə! ...

Yoxsa verrik ... səni,

Onda nə eylərsən?»

Başqası söylür:

«- Denə icbarı iysar!...»

İntiqam

İntiqam almaq əgər istərsən,

Qoy uşaqlar atılıb düşsünlər

Gül çiçək dərsinlər

Haqların kimsə əlindən alsa

Qoy bağırsınlar olar

Haqqı fəryad eyləyib

Haqqı çağırsınlar olar

İntiqam almaq əgər istərsən

Qoy bütün yerləlrdə

Oxusunlar balalar dillərini

Yazsınlar

Qorxmadan

Urmu bərəsində də gül əkmək üçün

Sahili qazsınlar.

İntiqamım belədir.

Yaralı əllərimi

Sizə sarı uzadıb

Dənizə qarşı dayanıb

Sizə «sağ ol!» deyirəm,

«Şən yaşa!» söyləyirəm.

Himmət

Təbrizliyəm, damarımda Təbriz axır qan yerinə.

Eynalı dan cəddim «Ağa Mir Əli» dir

O, dağlardan durub gəlmiş baxır mənə

Qızıl sular məhəllində yurd salmışdır,

Orda məscid qayırmışdır.

Məşrutə inqilabında

Özün hər bir geriçidən ayırmışdır.

Mən, torunu o Seyidin

Özümü Təbriz bilmişəm.

Dünyanın hər bir yerində,

Özümdən kimsəni əsla

Heç yuxarı görməmişəm,

Buna «mubahat» demişəm.

Söz vermişəm, əzəl gündən

Fəzilətlər yayan elə,

Xidmət etmək şuarımdır,

Susmamışam, durmamışam,

Söz verdiyim fəzalara iz salmışam.

Xidmət üçün yol tapmağa,

Fikrə-xəyala dalmışam,

Buna «sədaqət» demişəm.

El düşməni, dil düşməni, təqva, fəzilət düşməni,

Bir sözlə şah məfkurəsi qarşısında dayanmışam.

Eşqim qalxıb səmalara,

Şö′lə içrə odlanmışam,

Buna da «qeyrət» demişəm.

Kök salmışam, iz salmışam

Qutsal Təbriz yollarında,

Qaragiləm sevməsə də,

Qurbətlərdə buruq-buruq cığırlara düşsəm belə

Qopmamışam öz kökümdən,

Buna da «himmət» demişəm.

Vəhy

Səhər sabahının ulduzları

Üfüqdə axıb

İtəndə gözlərdən,

Mənim də köksümə bir söz qığılcımı axdı

Səhər itib getdi.

- Nə idi?

Xatirəmin sandığı nə boş görünür?

Bir qaranquş idi,

Ya ki bir ulduz?

Və ya köpüklənən ağzın köpükləri idi?

Və ya ki şö′lə çəkən atəşin şərarələri?

Nə idi,

Söylə gilən!

- O bir qığılcım idi

Şəhid məzarına bənzər bir ayədən qalxdı,

Gedib o göylərə bir vəhyə çevrilib gəldi,

Mənim də köksümə axdı,

Səhər itib getdi...

İxtiyar

«-Atan harda ölüb?»

Sordum.

«Yataqda!»

Söylədi nakəs!

«- Baban harda ölüb?»

Sordum.

«- Otaqda»

Söylədi nakəş.

Yataqlarda, otaqlarda ölənlər nəslinə söylə:

«- Da bəsdir, bəs!»

Denə:

«- Atlar belində, mən ölənlər nəsliyəm

Ordan axır qanım

Orda bəslənib canım.»

Yataq sağda! otaq solda, ulu meydan da qarşımda,

Onu seçməkdə «sahib ixtiyaram» mən!

Və la cəbrən və la təfviz

Özün bil!

Burda bircə sən,

Və birdə biz.

Dalımda isə şanlı,

Həm də şövkətli ulu Təbriz.

Yuxu Tə′biri

Təbriz,

Mənim ey mə′bədim, ey qibləgahım!

Gördüm yoxumda dün gecə

Nura bürünmüş bir ilahi heykəlin timsalı olmuşsan.

Bəh bəh, necə!

Xoş atrili bir camə dolmuşsan!

Sübhün əzan çağı

Təravət, mə′nəviyyət, yüksəliş, billah!

Bürümüş, sarmış afaqı.

Söküldü dan yeri,

Gördüm Səhəndin damənin,

Ellər axarın.

Ya Əli İbni Əbitalib!

Əsanı birdə vur

qoy sinəsindən yeddi göz axsın daha

görmüşəm  mən sübühün ağın

yuxum tə′birimi bu?

Zirvə

On il qabaq,

bir gün, bir qış günüydü.

Əlimdə üç səfhə kağiz,

Girdim içəri

Otaq elə həman bu otaq.

Qarşıladı məni Kirmanlı bir seyid

Dedim:

«-Tərhe məcəlleye türki dârəm mən!»

Dedi:

«Ma inca əslən türki nədârim.»

Amma aldı layhəni, bəyəndi dedi:

«Bâşe, biyâ, esmeş «Səhənd», çetore?

To həm moqavemi mânənde in kuh!

Xəm be əbru nəyâr,

Of nəgu əslən...»

On il keçir indi o gündən, Səhənd!

Sənin on illiyin mubarək olsun.

O gündən bəri sənə sarı hər gün,

Çörək çıraq üçün qaçan çox oldu.

Sən öz ətəyini əsirgəmədin,

Yedi, içdi hər kəs.

Sənin səxavətli ətəklərində.

Sənin əlinlə

Biri damla da oldu,

Nərduvan eylədi səni,

Zirvə axtarırdı, zirvə gəzirdi.

Bunu bilmədi ki ancaq, o nakəs,

Səhənd alçaqlara nərduvan olmaz.

Səhənd zirvədir,

Özü, ucalardan uca bir zirvə.

Doğan Çay

Doğan çay!

Bir daha Təbriz sənə ustad göndərmiş.

Bu dəf´ə Saibanə dada son vermiş,

Sənə Düzgün sayaq fəryad göndərmiş.

Budur,

Danişgahında yurdumundur şə′ni səslənmiş,

Mənim dadım onun fəryadı yüksəlmiş.

Vətəndən ayrılan beş-altı yüz gəncim,

Sənə gəlmiş.

Elim fəxr eyləsin

Qalxsın ayağa,

Tək bə tək «can» söyləsin övladına, hər gün,

Onlara bax dərs deyir Düzgün.

Doğan çay!

Ax, amandır!

Susma, fəryada gəlib gəncim,

Sənin danişgahında yurdumundur şə′ni səslənmiş.

Armanlı Həyat

Sizə təqvalılar nəsli

Desəm,

Səhv etmərəm asla.

Ürəyiz saf, kədərsizdir,

Bu gerçəyi

Deməkdən etmərəm haşa.

Həyatız armanlarla dolu

«Qardaş»!

Həqiqətdir.

«Fəsad»dan hər nədə olsa

Qaçırsız, bu diyanətdir.

Sədaqət gözlərizdən şö′lə saçmış Təbriz üstündən

Baxış, həm davranış sadiq

Mənimçün bu, kəramətdir.

Sizi sərbaz tək xalqın muqəddəs inqilabi qavzadı, «qardaş»!

Ayıq dursaz, ölər düşmən,

Qaçar tülkü,

Köçər çaqqal,

Böyüklərdan bizə qalmış bu altın bir vəsiyyətdir.

Sizə düşmən deyil «Düzgün»

Düşün «qardaş» inan!

Gəl qol-qola ver yat bu səngərdə

Canımdan keçməyə mən də sənin tək hazıram, amma

Mənə düşmən demək,

«- Qardaş!»

Xəyanətdir.

İnana, düşmən bunu yaymış!

Onun qəsdi sədaqətlər önündə,

Armanlar qarşısında,

Tək, xəyanətdir...

Susğun Yatağım

Nə sırlar var yatıb səndə?

Mənim şıltaqlıq oylağım

Uşaqlıq günlərimdə qırmızı köksün yararkən

Yatdığım yurdum yatağım,

Eynalı dağım!

Yenə susğun dayanıbsan, qızıl dağ!

Söyləmişdin sən mənə içdən yanıbsan,

Tarixi fəryad edibsən,

Həmdə bir damla sədaqət ötrü

Minlər dəfə, bidada düşübsən,

Dad edibsən.

Nəğmələr, ahənglər, qaldırmısan sən

«Qoy bəşər asudə olsun

Şən yaşasın.»

Söyləyib,

İnsanlığı əndişəyə cumdurmusan,

Daldırmısan sən.

Qırmızı köksündə qalxan lalələrlə,

Gör nə hay saldırmısan sən?

Hey! Gəvənlər toplayıb köksündə od yandırdığım günlər!

O günlər!

Hardadır bilməm o günlər?

Eynalı dağım,

Mənim şıltaqlıq oylağım,

Bahar çağım!

Qoy qayıtsın bir kərə

Zehnimdə də təsviri canlansın,

Gəvənlər göydə fırlansın,

Sənin sinəndə çıt-çıt yansın odlansın.

«Əli» qoy şahə çəksin:

«Ey ana yurdum...»

Səsin qaldırsın afaqə.

Aman! bəsdir,

Uşaqlıq günlərində qırmızı köksün yararkən,

Yatdığım yurdum, yatağım,

Eynalı dağım!

Bağım baxçam, məzarım ol!

Dəfinə saxla qoynunda, qızıl dağ!

Susma, fəryad et!

Sənə bir damla gözgü tək,

Budur «Düzgün» gəlir...

Bütün bidada bir dad et,

Məni al qoynuna saxla,

Bahar çağları qalx ətrafını yoxla.

Məzarım üstə qoy şıltaq uşaqlar

hay salıb gəlsin,

Gəvənlər toplayıb köksümdə...

Aman, susğun yatağım

Eynalı dağım!...

Əbədi Həyat

Həmişəlik, əbədi borcluyam sənə bilirim

Vətən!

Mənim bu borcu əda etməyə təvanım yox

Mənim ki canım yox

Ki o əbəd olsun!

Sən ey mənim əbədi umduğum ana yurdum

Bütün umudlarımın qaynağı

Təranəsisən,

Ürəkdə əkdiyim hər bir gülün də danəsisən,

Dilək fəsanəsisən.

Mənim özüm də gözüm də sənə nisar olsun!

Sənin böyük gələcək-

Etibarlı şanlı günün,

Həmişə var olsun!

Həmişəlik, əbədi borcumu mənim, Təbriz!

Qəbul eyləgilən,

Qoy yavaş-yavaş ödəyim.

Özüm,

Həm övladım

Və əhfadım

Torunlarım, nəsilim,

Həmişəlik əbədi etibarlı günlərinə,

Borcumuzu

Qoy yavaş-yavaş ödəyək,

Bir də bir vətən yolunda gedək.

Vətən!

Bu borcu əda etməyə

Bizə macal gəl ver...

Dərd var, Qəm var, Kədər var

Aşiqanə şe′rdə yazdım sənə

Əlbətə yazdım!

Furmada həm möhtəvada,

Ən gözəl nəğmə yaratdım!

Amma sən məndən təranə gözləmə,

Gözlərimdə şo′lə, bir dərya qəzəb var!

Hardasan sən, hardasan yar!

Dərd var, qəm var, kədər var...

Gəl könül mülkümdə mehman olgilən,

Gör nə təhər var!

Mən ağır dövranların düzgün dili, düzgün əli,

Düzgün tüfəngi, həmdə düzgün şe′riyəm, bil!

Nəslimin göz yaşını sil!

Onlar odlardan çıxıblar,

Şahların boynun sıxıblar,

Səltənət qəsrin yıxıblar.

Mən bu nəslin şairi, düzgün dili,

Düzgün əli,

Düzgün tüfəngi,

Həmdə düzgün şe′riyəm, bil!

Mən fəzilət yaymağa gəlmiş ilahi qərzdaram!

Qərzimi qoy bir verim,

Ömrüm gödəlmiş, fürsətim yox!

Eşq haqqındır sənin,

Həmdə təranə.

Aşiqanə beytlər çox.

Gəl gözümdən bax cəhanə,

Gör bu dar-i dünyada çoxlu şəhər var.

Çox boyalar, rənglər, neyrənglər də,

Hər birində bir təhər var.

Hardasan sən, hardasan yar?

Dərd var, qəm var, kədər var...

Mavi Göz

Dünyanı mavi gözümlə seyr edən bir şairəm mən

Harda görsəm bir fəzilət,

Allam ətrafın,

Dolannam başına, pərvanə tək,

Yannam, kül ollam.

Şairəm mən,

Xeyrxahlıqdan danışsan,

Qeyrəti, təqvanı yaysan,

Qəddinə sözlər qoşaram,

Qamətin görəcək, coşaram!

Sən gözümdə çöb gəzəndə,

Alçalırsan, yan gedirsən!

Təbrizin mavi gözüylə dünyaları seyr edən bir şairəm mən

Hər nə seçsəm doğrudu,

Mavi gözüm, dərya gözüm var,

Damlalar onsuz yaşamaz.

Damlasan sən,

Alçalırsan, yan gedirsən.

Birlik

Dəniz ilə əgər bir yerdə olsan,

Damla bir dənizdir!

Deyilir Belə.

Qavutlar içindən qopan yel qavan,

Ayrı düşdüyüçün,

Verilir yelə.

Gəl söz birliyinə inanaq biz də,

İnsanlar qoparan tufana sarı-

Yönələk, qavuşaq bir yumruq olaq,

Gətirək bu yurda güllü baharı.

Bir say daha artdı bəhmən ayında,

Təbriz təqviminə, Təbriz adına.

Adlım bir say «oldu iyirmi doqquz»

Bu böyük dad imiş şah bidadına.

Tufanlardan qalxan xırda məş´əllər,

Qara zülmətlərin bağrın sökəcək,

Birgə atlanacaq, birgə qalxacaq,

Qara dumanları yerə tökəcək.

İnsanlıq bəzəyi

«Çehreye kərihe şahane xod ra beşnasid» adlı kitabın 1351-nci ildə gizlicə nəşri munasibətilə.

- 1 -

Qoy mənim nəslim bağırsın,

İmdada insan çağırsın.

Sən də şahlar şahının dərgahına çirkin üzün sürt,

«Kuruş» uydur,

Fəxr elə uydurma tarixə!

- 2 -

Bil, boğulmuş fəryadam mən,

Partlamış üsyan.

Mənim nəslim qəzəbdir, şo′lədir oddur.

Alavlanmış böyük bir e´tirazdır!

Söyləyir:

«İnsan!

Aman, son qoy fırıldaq almasın dünyanı,

Bəsdir,

Əbəsdir bu kələk qurma

Özün yorma

Mən insanlıq bəzəyi, Təbrizin bir qəhrəman gənci.

Budur, ardımca gəl, durma,

Damarımda mənim qan yox, axan atəş alavlanmış,

Bütün şahlar şahının qəsri də bu atəşə yanmış.

«Kərih üzlər» kitabın biz

Sənə yazdıq,

Oxu, hər bir şahın çirkin üzün tanı,

Mənim ardımca gəl durma,

Quraq bir başqa dünyanı.»

Son Nəfəsdə

Mən yaşda olanın gözü yoldadır

Qulağı səsdə,

Sanki dayanmışdır

Arxada uzanan

Şərəfli, şövkətl,

Uzun keçmişi

Uzaqlardan gələn xışıltılara

Bəşarət şafağın tökən səhərə -

Bağlaya, ölə...

Mən yaşda olanın gözü yoldadır,

Qulağı səsdə,

Şah babamın birdə

«Movla ya Əli» səsini duya!

Cənubdan şimala

Göylərdə uçan vertalyut görə,

Uçaqlar seyr edə,

İsmətli-namuslu ana-bacımı

Daşnakın cinayət caynaqlarından

Qurtara, ölə,

Bu son nəfəsdə.

Mən yaşda olanın gözü yoldadır,

Qulağı səsdə,

Yeni bir qiliqda «Sâhir»i tapsın.

Onun dirənişin muqavimətin,

Sâhiranə cəngi

Ürəyindən sızan zülal ahəngi,

Sübhün havasında, su pərdəsində,

Ağır-ağır ucan quşlar səsində,

Eşidə, ölə

bu son nəfəsdə.

Arzusuz-döyüşsüz qarğa deyiləm

Hər dona  girsəm də

Yenə qartalam.

Səni də qartal tək görmək istirəm

Bu son nəfəsdə.

Aman aman! mənim xurma tel oğlum!

Kot-şalvara, pula Allah söyləyən,

Dini əyləncə edən,

Elə dönük çıxan,

Əmanət tanımaz, sədaqət bilməz,

Adını da qoyan «əmin! sədaqət!»

Həyasızcasına qarşıma çıxır

Üzümdən utanmır

Minnətdar üzü.

Ülkərə xor baxır,

İki hiz gözü.

Mən yaşda olanın gözü yoldadır

Qulağı səsdə,

Onuda dinləyə

Bu son nəfəsdə.

İclas gedişi

Tehran Danişgahı Ulum İctimai Danişkədəsi salonunda «Teori Zəban Azəri» mozuunda danışdığım munasibətilə.

Dizə çökdü mənim qarşımda danişməndlər, Təbriz!

Mənə qarşı duran nakəs

Nə Turandır, nə İrandır,

Fırıldaq işlədən alim numadır, təkcə şeytandır.

Görəydin kaş necə susdu

O satqın nimçə alimlər!

«-Sual ver!»

Söylədim üç dəfə,

Lakin kimsədən cınqır da çıxmaz!

Sanki ölmüşlər hamı!

Lal oldular, Təbriz!

İnan qurdum qala yıxmaz onu tufan,

Əsasi çünkü imandır.

Zaman, azər ayının dördüdür,

Yer də danişgah-i Tehrandır.

Salonda toplanıblar yüzlər alimlər

Nə alim, satqın amillər

Özünə Kəsrəvi tək azğını rəhbər seçən dillər.

Dəlillərlə danışdım

Müstənəd mə′ruzə verdim mən.

Siyasi etməyə qalxışdılarsa bir necə növçə

Mənim elmim dayandırdı bütün rəngi,

Və neyrəngi!

«Qara Məcmuə»ni kəşf etmişəm gəl!

Ağlıvı yığ başıva, nadan!

«Apustaq» türkcəsində incəlik var,

«Sümərcə» türkcəsin dinlə,

Oxu «Qasan»,

Bu tarixlər, təməddünlər yaranmış Təbriz üstündən.

Dedim, sonra:

Sübut etdim qəzəblə, hirslə, fəryadilə, Təbriz!

Salonda toplanan alımnumalar susdular birdən,

Bütün başlar aşağı

Tər basıb alnında ovbaşın.

Dedim:

«- Tərpən! danış! söylə! sual ver!»

Susdular alim numalar

Dinmədən öldü özünə Kəsrəvi tək azğını rəhbər seçən hər kəs.

Belə iclas quruldu,

Oğlunun elmi bütün iclası sardı

Mat-i məbhut qoydu tarixi.

Sənin oğlundu Düzgün, söyləyir elmim fəravandır,

Mənə düşmən nə Turandır nə İrandır,

Fırıldaq işlədən alim numadır

Təkcə şeytandır.

Sənə iclas gedişin yazmadı kimsə,

«Gözariş» vermədi heçkəs!

Özüm yazdım.

Rapordur bu,

Oxu,

İmza elə Təbriz.

Zərdüşt

Əski türk peyəmbəri «Zərdüşt»ün «Qaslar»ının tərcüməsini qurtardığım zaman.

Vətən! dinlə məni

Azadələr çoxdur sənin övladın içrə,

Qoymazlar alçalsın başın-

Dik dut, yeri!

Vətən!

Durma! amandır!

Xəsmi naməhrəm gəlir qoynunda yurd salsın,

Xəyalı var ki qalsın,

Cəhənnəm eyləsin yurdu.

Naxələflər də′vət etmişlər.

Bəli!

Pisdir, yamandır, bu.

Böyük azadə bir şair

Mənə vaxtında söylərmiş:

«Mənim arzum budur dünya bütün cənnət bağı olsun!»

Bugün sözləri topraqda düyünlənmiş!

Görürsən nə zamandır bu?

Vətən!

Ey səbrli yurdum!

Mənəm,

«Təbriz sütü əmmiş» deyirlər adıma dünyada, hər yerdə

Bütün dünyaya bağ saldım,

Gedib cənnət qayırdım hər yeri, yurdu,

Bugün gəldim sənə sarı,

Dedim:

«İrandı, Turandı,

Bura yurdumdu

Məndən sarı virandı.

Bura şərq ölkəsi,

Şərqin həvəslə çırpınan qəlbi,

Bu Azərbaycandır!

Oddur amacı,

Savalan tacıdır,

Şərqə dərin savlar gətirmişdir.»

Vətən!

Dik dut başın!

Durma, yeri!

Zərdüşt gəlməkdə,

Onun «qas»ları qaslanmaqdadır,

Savları savlanmış,

«Manisə»ləri gallanmış,

Yazılmış «yaznə»ləri, həm

«Apustağı» cilalanmış!

Yəqin et,

Söyləmə rüyadı, rüyalı gümandır bu.

İnan Təbriz

Mənəm təqdiri tə′yin etməyə qadir,

İnan Təbriz!

Onu çallam daşa,

Bir şişə bardaq tək

Yaman Təbriz.

Sənə sarı gəlib

Yollar kəsərəm mən, səni görrəm,

Səninlə qol boyun ollam,

Aman, Təbriz!

Məni Təbrizə «məmnui vurud» etmiş dəni yağı!

Onun bir pısqırıq fərmanına bax,

Əmrini seyr et!

Odur təqdir əsiri,

Mən ki yox!

Bircə dayan, Təbriz!

Səhəndin zirvəsində od qalanmışdı,

Donun yığmış qara zülmət,

Qıraqda çulqalanmışdı,

Dünən bildim.

Budağlarda yatan əcdadımın qanı

Damarımda axıb,

Hər bir zaman, Təbriz.

Xətmi Gülü

Hələ söylənməmiş şe′rim coşmaqda

Ürək sözlərini hansı bir şair,

Yaza bilmiş,

Ki mən də yazım?

Gülün yarpağında, ürək telində,

Çiçəyin ətrində,

Oxuya bilərsən

Bu şe′rimi sən.

Gecə atlısının qaranquluqda

Atının tozunu seyr edə bilsən,

Uca simşad qəddi

Yerə düşəndə,

Onun tərəfinə

Sən gedə bilsən,

Hələ yazılmamış şe′rimi onda,

Oxuya bilərsən,

Bəlkə, deyirəm.

Təbrizdə quylanmış

Hələ söylənməmiş şe′rlərim mənim.

Get gəz «Hüseyniyyə» məzarlığını,

Bircə gül bitəcək Ağa-Babamın

Başının üstündə.

Bir xətmi gülü.

O, mənim

Hələ söylənməmiş şe′rim olacaq!

Ölüm Yolu

Nə oldu yurdunu tərk eylədin gözəl serçəm?

Yuvan ki boş qaldı!

Bu köç düşüncəsinə serçə! kim səni saldı?

Ölüm yolun seçdin?

Ömür haraya gedir

Bilmədinmi sən bunu heç?

Kim öyrədib yola saldı qaranquş adlandın?

Deyirlər Təbrizi dandın!

Qaranquşun o dağa sarı uçmağı nə demək?

İnanmıram buna mən!

Dönər yuvasına bir gün,

Dağa köçən serçə.

Badam ağacları gülləndi serçələr gəldi -

Hayanda qaldı «qaranquş» adlanan serçə?

Muhacirət nə uzun sürdü

Dağ, nə uzaq imiş!

Bu köç düşüncəsinə serçə kim səni saldı?

Ölüm yolun seçdin?

Xatirə

İstirəm Təbrizə peyvənd vuram,

Qəlbimin nəzdində

Saxsı güldanda bitən,

Şəmdanlarımı,

Mən.

Gül açanda bürüsün

Həyəti,

Ətri, iyi.

Anamın çərşabı gülləndiyi gün,

Namazın ətri dolanda otağa,

Nilli ağ köynəyimi,

Rəsmidən asdığı an,

Şəmdanlarımı bir-bir gətirəm

Dəhlizə.

Şe′rimin bəlkə də bir gün yolu düşseydi bizə!

Əmqızım baxdıqca, gülümsəndikcə,

Mən həyətdə oturub,

Yenə peyvənd vurardım -

Bu gülü başqa gülə.

Gedirəm Evimizə Mən

Dün gecə dallarını silkələdim,

Nə səxavətlı imiş tut ağacım!

Qohumu qonşuları toplayaraq,

Altına çadra da tutmuşdu bacım.

Yuxu zənn etmə,

İnan gerçəkdir!

Küçədə çoxları toplanmış idi,

Qapımızda oturanlar çox idi.

Tağara «Şah Çələbi»dən su axırdı, pak su.

Fanısı əldə atam getmiş idi,

Gecə top meydanına,

Bizə su novbəsi gəlmişdi bugün.

Amma düşdüm yerə birdən,

Bir uşaq,

Hıçqırırdı küçədə,

Evmizin lap qapısında,

Deyərək:

Gedirəm evmizə mən...

Təbriz oğlu

Mənə deyirlər ki:

«- Biraz qısa gəl!

Yaşlanıbsan, savaş yaraşmaz sənə!»

Amma mən bilirəm Təbriz oğluyam,

Qınaram özümü evdə otursam!

Sənin hansı oğlun savaşdan qaldı?

Təbrizli dünyaya meydan oxudu,

Nə′şi də meydanda meydanlar aldı!

Mən meydan kişisi, meydan oğluyam,

Qınaram özümü yataqda ölsəm!

Sənin hansı oğlun yataqda ölmüş?

Ürəyinin Qan Damlası

«Səhənd» həftəlilyinin əməkdaşı «Fazil Mir Xani»nin ölümü munasibətilə.

Salxım-salxım üzümlər

Sallananda divardan,

Günəşin tutqun işıltısında,

Ürəyimə hicrindən bir damla hopdu;

Ürək ağrısının nə olduğun bildim.

Ürəyivin ağrısı,

Məni yerindən tərpətdi.

Dünyalarca duyğu yerləşirmiş ürəyində,

Bə´zən baxışlarınla sən danışırdın!

Biz heç huş eləmirdik,

Ürəyində nələr yer salmışdı...

Ah!

Ürək var dünya yerləşir onda,

Ürək var bir damla da içinə alanmaz,

Ürək var bir ufacıq daxmayada yerləşməz.

Ürək var daş kimi,

Ürək də var zülal su kimi!

Ürək var qardaşdır,

Ürək var  duru güzgü,

Saf bir aynadır.

Dedilər Fazilin saf ürəyinə

Bir qan damlası hopmuş.

Sənin gözlərin mənə güzgü olanda,

Mən yalnız özümü seyr edə bilirdim.

Kaşki ürəyini mənə güzgü edəydin,

Sənin ürəyinin qan damlasında,

Bütün varlığımı qurban edərdim.

Vay olsun mənə ki,

Sənin ürəyindən xəbər tutmadım!

Bəlkə də qəlbinə hopmuşam bir vaxt,

Amma qan damlasını nədən,

Nədən duymadım?

Niyə görmədim?

Zülal sabahında addım atsaydım,

Bütün varlığımı qurban edərdim.

Dərdinlə, qəminlə,

Aşina idim mən.

Amma heç zənd etməzdim

Bu qəm, bu kədər,

Sənin saf ürəyində

Bir qan damlasına çevriləcəkdir.

Bəlkə sənin

O bayğın baxışlarında da,

Damla var imiş,

Bir qan damlası.

Özümü şəmatət edirəm indi

Kaş bir də baxaydım bayğın gözünə.

Bir kərə baxsaydım, görərdim inan,

Gözündə oynayan qan damlasını.

Onda zülalındakı qan damlasına,

Bütün varlığımı qurban edərdım.

Sən düşdün qabağa,

Dolğun atifələrinlə!

Buraxdın bizi qarqalar kimi,

Özün şahin tək göylərə üçdün!

Göylərin o əngin dənizlərində,

Gözlərdən itdin.

Mən indi zülmətlər-

Çirkablar içindən,

Bu zəlil dünyadan,

Rəzalətlərlə dolu fırtına anbarından,

Rəzil sansorçu əlindən,

Yaxamı qurtarmağa can atıb

Səhənd zirvəsinə,

Təbrizin qulləsinə çıxmaq istərkən

Göylərə göz tikirəm, hey...

Son Günlər

Tehranda qurulan «Firdosi» konqrəsində çıxışımı ləğv edən nadanlar.

Bura Tehrandı,

Tarix 90-ncı il

Böyük bir təntənə ilə qurulmuş bu qurultayda

Ələsgər qoymayır qalxıb tribun arxasında səslənim ellər!

Deyir:

«- Tez susdurun ustadı qalxar inqilab eylər!»

Qurultaydan qıraqda

Topladım on beş nəfər azadə,

Orda söylədim böylə:

- Ahay!

Gəlib yetmiş yaşında,

Nagəhan birdən

Pəşiman oldu Firdovsi,

Bütün şairlərə üz tutdu üç yüz səksən altıncı il,

Dedi:

«Ağıl məndən qəbul etməz!

Otuz il inciyib zəhmət çəkib şahları vəsf etdim!

Niyə mən əyri yol getdim?

Cəhanı doldurub Rüstəm adilə,

Burda çoxlu macəra gətdim.

Pəşimanam day indi,

Bir avuc toprağa dəyməz

Yazdığım şahnamə, billahi!...»

Və sonra,

Təbrizin şairlərin

Qarşısına aldı,

Dedi «Firdovsi» illər arxasından:

«... Sizə elnamə yazmaq düşsə, şairlər!

Mənə Şahnamə» yazmaq,

Şahlara yaltaqlıq etmək,

Əyri yol getmək

Sifət olmuş!

Pəşimanam day indi mən,

Pəşimanlıq bütün ərkanıma dolmuş.

Mən alçaqları vəsf etdim,

Mənə alçaq havadar oldu,

Satqın kimsə yar oldu.

Mənə şeytan gəlib heykəl də qurdu

Ağzını yordu...

Necə tər tökməyim qarşızda mən, Təbrizli şairlər?...»

Bizə əhsən deyən Firdovsi dir, ellər!

Utansın qoy Ələsgər qarşımızda.

Susmasın dillər.

Bizə, Firdovsi «qardaş! afərin» söylər

Və mən yüz afərinlər söylərəm «Firdvosi»yə, çünki

Gəlib yetmiş yaşında

Nagəhan birdən,

Pəşiman oldu, dərdə doldu,

Yandı ellərin halına,

Son günlər...

Piyalə

Doldur piyaləni,

Məni sərməst qıl gözəl,

Ağlım uçub gedib daha birdə qayıtmasın!

Həsrətli canımı

Qoy eşq odlasın.

Tale çəkibsə başıma qapqara bir bulud,

Qəlbimdə var umud,

Ruhum işıqlı dünyaya yol axtarır, gedir.

Ulduzlu çöllərin küçə bağında seyr edir,

Sərhəd bilməyir.

Tanımır mərz, dağ, dərə,

Gəzir laləzarları.

Doldur piyaləni...

Laləzar

Hər lalə bir şəhid qanının damcısı kimi,

Çöllərdə yox,

Səhrada yox,

Qəlbimdə yer salıb,

Günəşə çevrilib ürək!

Yoxdur ölüm belə ürəyin laləzarına.